# NVDA 2013.3 Kullanıcı Rehberi

## İçindekiler

- 1. Giriş
  - 1.1. Genel Özellikler
  - 1.2. Yerel Dil Desteği
  - 1.3. Konuşma Sentezleyici Desteği
  - 1.4. Braille Desteği
  - 1.5. Lisans ve Kopya Hakkı
- 2. Sistem Gereksinimleri
- 3. NVDA programının Tedariki ve Kurulumu
  - 3.1. Taşınabilir ve Geçici Kopyaların Kısıtları
  - 3.2. NVDA'yı Kurma
    - 3.2.1. Windows Giriş Ekranında NVDA'yı Kullan
    - 3.2.2. Masaüstünde Kısayol Oluştur (ctrl+alt+n)
    - 3.2.3. Taşınabilir Konfigürasyonu Mevcut Kullanıcı Hesabına Kopyala
  - 3.3. Taşınabilir Bir Kopya Oluşturma
- 4. NVDA'ya Başlarken
  - 4.1. NVDA'yı açma
  - 4.2. NVDA Klavye Komutları Hakkında
    - 4.2.1. NVDA Tuşu
    - 4.2.2. Klavye Düzenleri
  - 4.3. NVDA Dokunma Hareketleri
    - 4.3.1. Ekranı İnceleme
    - 4.3.2. Dokunma Hareketleri
    - 4.3.3. Dokunma Kipleri
  - 4.4. Girdi Yardım Kipi
  - 4.5. NVDA Menüsü
  - 4.6. Temel NVDA Komutları
  - 4.7. Sistem Bilgisini Raporlama
- 5. NVDA ile Dolaşım
  - 5.1. Nesneler
  - 5.2. Sistem odağıyla Dolaşım
  - 5.3. Sistem Düzenleme İmleciyle Dolaşım
  - 5.4. Nesne Dolaşımı
  - 5.5. Metin inceleme
  - 5.6. İnceleme Kipleri
    - 5.6.1. Nesne İnceleme
    - 5.6.2. Belge İncelemesi
    - 5.6.3. Ekran İncelemesi
  - 5.7. Fare ile Dolaşım
- 6. Tarama Kipi
  - 6.1. Tek Tuş Dolaşımı
  - 6.2. Öge Listesi
  - 6.3. Gömülü Nesneler
- 7. Uygulamaya Özgü NVDA Komutları
  - 7.1. Microsoft Excel
  - 7.2. Microsoft PowerPoint
  - 7.3. foobar2000
  - 7.4. Miranda IM
  - 7.5. Poedit
- 8. NVDA'yı ayarlama
  - 8.1. Tercihler
    - 8.1.1. Genel Ayarlar (NVDA+kontrol+g)
    - 8.1.2. Sentezleyici Seçimi (NVDA+kontrol+s)
    - 8.1.3. Ses Ayarları (NVDA+kontrol+v)
    - 8.1.4. Hızlı Sentezleyici Ayarları
    - 8.1.5. Braille Ayarları
    - 8.1.6. Klavye Ayarları (NVDA+kontrol+k)
    - 8.1.7. Fare Ayarları (NVDA+kontrol+m)
    - 8.1.8. İnceleme İmleci Ayarları
    - 8.1.9. Nesne Sunumu Ayarları (NVDA+kontrol+o)
    - 8.1.10. Girdi Kompozisyon Ayarları
    - 8.1.11. Tarama Kipi Ayarları (NVDA+kontrol+b)
    - 8.1.12. Belge format Ayarları (NVDA+kontrol+d)
    - 8.1.13. Konuşma Sözlükleri
    - 8.1.14. Noktalama/imla sözlüğü
    - 8.1.15. Girdi Hareketleri
  - 8.2. Konfigürasyonu Kaydetme ve Yeniden Yükleme
  - 8.3. Konfigürasyon Profilleri
    - 8.3.1. Temel Yönetim
    - 8.3.2. Profil Oluşturma
    - 8.3.3. Manuel Etkinleştirme
    - 8.3.4. Tetikleyiciler
    - 8.3.5. Profil Düzenleme
    - 8.3.6. Tetikleyicileri Geçici Olarak Devre Dışı Bırakma
  - 8.4. Konfigürasyon Dosyalarının Konumu
- 9. Ekstra Araçlar
  - 9.1. Kayıt Görüntüleyicisi
  - 9.2. Konuşma Görüntüleyicisi
  - 9.3. Eklenti Yöneticisi
  - 9.4. Python Konsolu
  - 9.5. Pluginleri Yeniden Yükle
- 10. Desteklenen Konuşma Sentezleyicileri
  - 10.1. eSpeak
  - 10.2. Microsoft Speech API sürüm 4 (SAPI 4)
  - 10.3. Microsoft Speech API sürüm 5 (SAPI 5)
  - 10.4. Microsoft Konuşma Platformu (Microsoft Speech Platform)
  - 10.5. Audiologic Tts3
  - 10.6. Newfon
  - 10.7. NVDA İçin Nuance Vocalizer
- 11. Desteklenen braille ekranlar
  - 11.1. Freedom Scientific Focus/PAC Mate Serisi
  - 11.2. Optelec ALVA BC640/680
  - 11.3. Handy Tech Displays
  - 11.4. MDV Lilli
  - 11.5. Baum/Humanware/APH Braille Ekranlar
  - 11.6. hedo ProfiLine USB
  - 11.7. hedo MobilLine USB
  - 11.8. HumanWare Brailliant BI/B Serisi
  - 11.9. HIMS Braille Sense/Braille EDGE Series
  - 11.10. HIMS SyncBraille
  - 11.11. Seika Braille Displays
  - 11.12. Papenmeier BRAILLEX Yeni Modelleri
  - 11.13. Papenmeier Braille BRAILLEX Older Models
  - 11.14. HumanWare BrailleNote
  - 11.15. BRLTTY
- 12. İleri Düzey Konular
  - 12.1. Noktalama/imla Seslendirmesiyle İlgili İleri Düzey Ayarlamalar
- 13. Daha Detaylı Bilgi

## 1. Giriş

, Görsel olmayan Masaüstü Erişimi anlamına gelen (NVDA) Microsoft Windows işletim sistemi için ücretsiz ve açık kaynak bir ekran okuma programıdır. NVDA Sentetik bir ses ya da braille ile geri bildirim sağlayarak, kör ya da az görenlerin extra bir ücret ödemeden Windows işletim sistemi kurulu bilgisayarları kullanabilmesini mümkün kılar. NVDA NV Access tarafından, camiadan ilgili birçok insanın katkısıyla geliştirilmektedir.

### 1.1. Genel Özellikler

NVDA, Görmeyenlerin Windows işletim sistemi ve sistemde kurulu birçok farklı uygulamaya erişimine ve bunlarla etkileşimine imkan vermektedir.

En dikkat çeken özelliklere şunlar dahildir:

- internet web tarayıcıları, e-posta programları, sohbet programları ve ofis gibi popüler uygulamalara destek
- 43'den fazla dili destekleyen ve programla birlikte kurulan konuşma sentezleyicisi
- Mevcut olduğunda, yazıtipi adı ve boyutu, sitili, ve imla hataları gibi metin biçimlendirmelerinin bildirimi
- Fare altındaki metnin otomatik bildirimi ve fare hareketlerinin isteğe bağlı sesle gösterimi
- Braille klavyesi bulunanlardan bilgisayar braille girişi yapılmasını da kapsayan Birçok Braille (kabartma) ekran için destek
- Kuruluma ihtiyaç duyulmaksızın bütün olarak USB bellek veya başka bir taşınabilir aygıttan çalışabilme yeteneği
- Kullanımı kolay konuşan kurulum aracı
- 44 dile çevrilmiş oluşu
- 32 ve 64 bit dahil modern Windows işletim sistemlerinin desteklenmesi
- Windows Logon ve diğer güvenlik ekranlarında çalışabilme yeteneği
- Microsoft Active Accessibility, Java Access Bridge, IAccessible2 and UI Automation, UI Automation sadece windows 7 ve sonraki işletim sistemlerinde desteklenir, gibi yaygın erişilebilirlik arayüzlerinin desteklenmesi
- Windows Komut İstemi ve Console uygulamalarının desteklenmesi

### 1.2. Yerel Dil Desteği

Dünyada nerede yaşıyor olurlarsa olsunlar ve hangi dili konuşurlarsa konuşsunlar, İnsanların teknolojiye eşit biçimde erişebilmeleri önemlidir. İngilizcenin yanısıra, NVDA aşağıda belirtilen 44 dile de çevrilmiştir. Afrikaca, Almanca, Amharca, Aragonca, Arapça, Arnavutça, Brezilya Portekizcesi, Bulgarca, Çekce, Danimarka dili, Dutch, Farsça, Fince, Fransızca, Galiçyaca, Geleneksel ve basitleştirilmiş Çince, Gürcüce, Hırvatça, Hint dili, İbranice, İspanyolca, İsveç dili, İrlanda Dili, İtalyanca, İzlanda dili, Japonca, Korece, Lehçe, Macarca, Nepal dili, Norveççe, Portekizce, Rumence, Rusca, Slovence, Sırpça, Slovakca, Tamil dili, Tayca, Türkçe, Ukraynaca, Yunanca, ve Viyetnamca.

### 1.3. Konuşma Sentezleyici Desteği

Kendi mesajları ve arayüzünü birçok dilde sağlamanın yanında, NVDA Kullanıcıların bir içeriği konuşma sentezleyiciler aracılığıyla istedikleri dilde okuyabilmelerine olanak tanır.

NVDA ücretsiz, açık kaynak kodlu ve çok dilli bir sentezleyici olan eSpeak, sentezleyicisiyle birlikte dağıtılmaktadır.

NVDA tarafından desteklenen diğer sentezleyicilerle ilgili bilgi Desteklenen Konuşma Sentezleyicileri bölümünden alınabilir.

### 1.4. Braille Desteği

NVDA birçok braille ekranı da desteklemektedir. Lütfen desteklenen braille ekranlarla ilgili bilgi için Desteklenen Braille Ekranlar bölümüne bakın.

NVDA birçok dilde kısaltmalı, kısaltmasız ve bilgisayar braille kodlarını desteklemektedir.

### 1.5. Lisans ve Kopya Hakkı

NVDA kopya hakkı 2006-2013 NVDA katkı sağlayanlarına aittir.

NVDA GNU General Public License (Version 2) (Yeni Genel Kamu Lisansı Sürüm2) tarafından korunmaktadır. Programı, lisans şartlarına uyduğunuz ve kodlarını isteyen kişilerle de paylaştığınız müddetçe, kullanmakta, dağatmakta ve istediğiniz biçimde değiştirmekte özgürsünüz. Bu, Özgün ve değiştirilmiş yazılım kopyaları ile, bu kodları kullanan diğer yazılımlar için geçerlidir. Daha fazla detay için Tam lisansı görüntüleyebilirsiniz.

## 2. Sistem Gereksinimleri

- İşletim Sistemleri: Windows XP, Windows Vista, Windows 7 ve windows 8 (Server işletim sistemleri dahil) işletim sistemlerinin tüm 32 ve 64 bit sürümleri.
- Hafıza: 256 mb Veya daha fazla ram
- İşlemci Hızı: 1.0 ghz veya yukarısı
- Yaklaşık 50 MB depolama alanı.

## 3. NVDA programının Tedariki ve Kurulumu

Bir NVDA kopyanız yoksa, aşağıdaki bağlantıdan programı indirebilirsiniz. www.nvda-project.org.

Buradan Download bölümüne giderek programın en son sürümünün indirme bağlantısına ulaşabilirsiniz.

İndirdiğiniz dosyayı çalıştırdığınızda, NVDA'nın geçici bir kopyası açılacaktır. Daha sonra, sizden NVDA kurulumunu yapmak, taşınabilir bir kopya oluşturmak ve geçici kopyayı kullanmaya devam etmek arasında seçim yapmanız istenecektir.

NVDA'yı bu bilgisayarda devamlı olarak kullanmayı planlıyorsanız, NVDA'yı kurma seçeneğini tercih edebilirsiniz. NVDA'yı kurmanız, Windows açıldıktan sonra NVDA'yı otomatik olarak başlatabilmenizi, Windows giriş ekranlarında ya da güvenli kipte karşılaştığınız iletişim kutularını NVDA'yla okuyabilmenizi, (ki bunu taşınabilir kopya ile yapamazsınız), NVDA'ya başlat menüsü ya da masaüstünden ulaşabilmenizi sağlayacaktır. Ek olarak, kurulmuş NVDA kopyasını daha sonra taşınabilir kopya oluşturmak için de kullanabilirsiniz.

NVDA'yı USB bellek ya da benzer taşınabilir ortamlara kopyalamak istiyorsanız, taşınabilir kopya oluştur seçeneğini tercih etmelisiniz. Taşınabilir kopyayı, daha sonra başka bir bilgisayara NVDA'yı kurmak için de kullanabilirsiniz. Ancak, NVDA'yı CD gibi salt okunur bir medyaya kopyalamak istiyorsanız, yalnızca indirdiğiniz NVDA paketini kopyalamalısınız. NVDA taşınabilir sürümünün salt okunur bir medya üzerinden çalıştırılması şimdilik desteklenmemektedir.

NVDA'nın geçici kopyasını kullanmaya devam etmek de bir seçenek olabilir, özellikle test ve demonstrasyon amacıyla, tabii her seferinde NVDA'nın bu şekilde başlatılması lüzumundan fazla zaman alacaktır.

### 3.1. Taşınabilir ve Geçici Kopyaların Kısıtları

Windows'a giriş yaparken ya da giriş sonrasında otomatik olarak çalıştırılamamalarının yanında, taşınabilir ve geçici kopyalar aşağıdaki kısıtlara da sahiptir:

- Yönetici yetkisiyle çalışan uygulamalarla etkileşim kuramaması, ki NVDA taşınabilir ve geçici kopyaları da yönetici yetkisiyle çalıştırılmaz.
- Bir uygulama yönetici yetkisi istediğinde karşılaşılan kullanıcı hesap kontrol (UAC) ekranlarının okunamaması.
- Windows 8: dokunmatik ekranlarda dokunma hareketlerinin çalışmaması.
- Windows 8: Windows Store apps gibi uygulamalarda, tarama kipi gibi özelliklerin çalışmaması ya da karakter girişlerinin seslendirilmemesi.

### 3.2. NVDA'yı Kurma

NVDA'yı doğrudan indirdiğiniz dosya üzerinden kuruyorsanız, NVDA'yı kur düğmesine basın. Bu iletişim kutusunu kapattıysanız ya da kurulumu taşınabilir kopya üzerinden yapmak istiyorsanız, lütfen NVDA Araçlar menüsü altında bulunan NVDA'yı Kur menü ögesini bulup çalıştırın.

Karşınıza çıkan kurulum iletişim kutusu, sizi yeni bir kurulum yapılacağı ya da mevcut kurulumun güncelleneceği konusunda bilgilendirecek ve onayınızı isteyecektir. Devam düğmesine basarak kurulumu başlatabilirsiniz. Bu iletişim kutusunda, aşağıda açıklanan birkaç seçenek daha bulunmaktadır. Kurulum bittiğinde, sürecin başarıyla tamamlandığını belirten bir mesajla karşılaşacaksınız. Bu noktada Tamam'a basmanız NVDA'nın kurulmuş olan kopyasını başlatacaktır.

#### 3.2.1. Windows Giriş Ekranında NVDA'yı Kullan

Bu seçenek NVDA'nın Windows giriş ekranında, parolanızı girmeden önce otomatik olarak başlayıp başlamayacağını belirlemenizi sağlar. Bu, kullanıcı hesabı denetimi (UAC) ekranı ve diğer güvenli ekranlar için de geçerlidir.

#### 3.2.2. Masaüstünde Kısayol Oluştur (ctrl+alt+n)

Bu seçenek NVDA'nın başlatılması için bir masaüstü kısayolu oluşturmanızı sağlar. Kısayol oluşturulduğu taktirde, NVDA'nın başlatılması için bir kısayol tuşu da kontrol+alt+n atanır.

#### 3.2.3. Taşınabilir Konfigürasyonu Mevcut Kullanıcı Hesabına Kopyala

Bu seçenek, çalışmakta olan NVDA için kullanılan konfigürasyonun kurulacak NVDA için de geçerli olmasını belirlemenize olanak tanır. Bu, konfigürasyonu yalnızca mevcut kullanıcı için kopyalar, başka kullanıcıların ayarları ya da güvenli ekranlar için kullanılan konfigürasyon değiştirilmez. Bu seçenek yalnızca kurulumu NVDA taşınabilir kopyası üzerinden yaparken sunulur, doğrudan ana kurulum paketini kullanarak yapacağınız kurulumlarda gösterilmez.

### 3.3. Taşınabilir Bir Kopya Oluşturma

Doğrudan indirdiğiniz dosyayı çalıştırarak NVDA taşınabilir kopyasını oluşturmak istiyorsanız, Taşınabilir Kopya Oluştur düğmesine basmanız yeterli. Bu iletişim kutusunu kapattıysanız ya da bilgisayarınızda NVDA kurulu durumdaysa, lütfen NVDA Araçlar menüsü altında bulunan Taşınabilir Kopya Oluştur menü ögesini bulup çalıştırın.

Karşınıza çıkacak iletişim kutusu, taşınabilir kopyanın oluşturulacağı yeri belirlemenize olanak tanır. Bu, yerel diskinizde bulunan bir klasör ya da USB bellek benzeri taşınabilir ortamda bulunan bir konum olabilir. Burada, aktif kullanıcının NVDA konfigürasyonunu, yeni oluşturulacak taşınabilir kopya için de geçerli kılmanızı sağlayacak bir seçenek de bulunmaktadır. Seçenek yalnızca, taşınabilir kopya oluşturma işlemini kurulu bir NVDA üzerinden yapıyorsanız geçerlidir, ana kurulum paketi üzerinden yapılan oluşturma işlemlerinde görüntülenmez. Devam düğmesine basmanız taşınabilir kopyayı oluşturacaktır. Oluşturma işlemi bittiğinde, sürecin başarıyla tamamlandığını bildiren bir mesajla karşılaşırsınız. Bu iletişim kutusunu kapatmak için Tamam'a basabilirsiniz.

## 4. NVDA'ya Başlarken

### 4.1. NVDA'yı açma

NVDA'yı yükleyiciyle bilgisayarınıza kurduysanız, programı kontrol+alt+n tuşlarına basarak veya başlat menüsündeki programlar altındaki NVDA menüsünden kolayca başlatabilirsiniz. Ayrıca Çalıştır bölümüne NVDA yazıp girişe basarak da programı başlatabilirsiniz.

Taşınabilir sürümü başlatmak için, NVDA'yı çıkarttığınız dizine gidin ve NVDA'.exe dosyası üzerinde girişe basın veya çift tıklatın.

NVDA başlarken, kalından inceye doğru yükselen bir dizi ses duyacaksınız. bu NVDA'nın açıldığını anlatmak içindir. Bilgisayarınızın hızına bağlı olarak, ya da NVDA'yı USB bellek gibi daha yavaş bir yerden çalıştırıyorsanız, programın başlaması biraz zaman alabilir. Programın başlaması ekstra daha fazla zaman alıyorsa, NVDA "NVDA başlıyor, Lütfen bekleyiniz..." şeklinde bir Uyarı vermelidir.

Bunlardan hiçbirini duymuyorsanız, ya da Windows'un hata sesini veya kalınlaşan bir dizi ses duyuyorsanız, NVDA'nın bir hatası var demektir ve programı geliştirenlere bu olası bagı bildirmeniz gerekebilir. Bunu nasıl yapacağınızı öğrenmek için lütfen NVDA web sayfasını ziyaret edin.

NVDA ilk kez başladığında, NVDA değişken tuşu ve NVDA menüsü hakkında temel bilgiler veren bir iletişim kutusuyla karşılanacaksınız. Lütfen bu konularla ilgili sonraki bölümlere bakın. Bu iletişim kutusunda ayrıca üç onay kutusu bulunmaktadır. Birincisi, büyük harf kilidi tuşunun NVDA tarafından değişken tuş olarak kullanılıp kullanılmayacağını kontrol ederken. ikincisi, NVDA'nın Windows başladıktan sonra otomatik olarak devreye girmesiyle ilgilidir ve yalnızca kurulu NVDA kopyaları için geçerlidir. Üçüncüsü, karşılaştığınız hoşgeldin iletişim kutusunun NVDA her açıldığında görüntülenip görüntülenmemesini kontrol eder.

### 4.2. NVDA Klavye Komutları Hakkında

#### 4.2.1. NVDA Tuşu

Birçok NVDA'ya özel klavye komutu NVDA değişken tuşu adı verilen özel bir tuş ile klavyedeki başka tuşlara basılarak meydana gelen kombinasyonlardan oluşmaktadır. Masaüstü klavye düzeninde sadece numaratördeki tuşları kullanan metin inceleme komutları istisnai durumlardandır ve elbette başka istisnalar da olabilir.

Numaratördeki insert, diğer insert, veya büyük harf kilidi tuşlarından birisi NVDA değişken tuşu olarak ayarlanabilir.

Varsayılan olarak, numaratördeki insert ve diğer insert tuşlarının her ikisi NVDA değişken tuşu olarak atanmıştır.

NVDA değişken tuşu olarak atadığınızbir tuşun, kendi özgün görevini yapmasını istiyorsanız, (Örneğin NVDA tuşu olarak büyük harfkilidi tuşunu ayarladıysanız, büyük harf kilidini açabilmek için), bu tuşa peşpeşe 2 kez basmanız gerekir.

#### 4.2.2. Klavye Düzenleri

NVDA şu an 2 klavye düzeniyle gelmektedir. Masaüstü ve dizüstü bilgisayarlar için klavye düzenleri bulunmaktadır. NVDA varsayılan olarak Masaüstü klavye düzenini kullanır. ancak, NVDA menüsündeki tercihler bölümü altında bulunan klavye ayarlarından dizüstü klavye düzenine geçebilirsiniz.

Masaüstü düzeni numara kilidi kapalıyken yoğunlukla numaratörü kullanır. Birçok dizüstü bilgisayarın fiziki bir numaratörü olmamasına karşın, Bazı dizüstü bilgisayarlar FN tuşuyla birlikte sağ elin kullandığı 7 8 9 u ı o j k l gibi tuşlara basarak bu işlevi yapabilirler. Dizüstü bilgisayarınız bunu yapamıyorsa veya numaratörü kapamanıza izin vermiyorsa, dizüstü klavye düzenine geçmek isteyebilirsiniz.

### 4.3. NVDA Dokunma Hareketleri

NVDA'yı dokunmatik ekranı olan bir cihaz üzerinde kullanıyorsanız ve cihaz üzerinde Windows 8 ya da daha sonraki bir sürümü çalışıyorsa, NVDA'yı dokunmatik ekranı kullanarak da kontrol edebilirsiniz. NVDA çalışırken bütün dokunma hareketleri doğrudan NVDA'ya gönderilir.. Dolayısıyla, NVDA çalışmıyorken normal olarak gerçekleştirilen işlemler NVDA açıkken yapılmaz.

#### 4.3.1. Ekranı İnceleme

Dokunmatik ekranla Gerçekleştirebileceğiniz en temel işlem ekranda herhangi bir noktada bulunan metin ya da kontrolü seslendirmektir. Bunu yapmak için, ekranda herhangi bir yere bir parmağınızla dokunun. Parmağınızı ekranda gezdirerek diğer metin ya da kontrollerin seslendirilmesini de sağlayabilirsiniz.

#### 4.3.2. Dokunma Hareketleri

Kullanıcı rehberinin geri kalanında NVDA komutları açıklanırken , bir işlemin gerçekleşmesi için yapılması gereken dokunma hareketi de listelenebilir. Aşağıda, dokunmatik ekranda çalışan NVDA ile ilgili komutların gerçekleşmesi için yapılabilecek dokunma hareketleri açıklanmaktadır.

##### Dokunmalar

Ekrana, bir ya da birkaç parmakla dokunun..

Bir parmakla bir kez dokunmak anlamında "bir dokunma" ifadesi kullanılır. Aynı zamanda iki parmakla dokunmak anlamında da "iki parmakla dokunma" ifadesi kullanılır.

Aynı dokunma hareketi arka arkaya yapılırsa,, NVDA bunu çoklu-dokunma hareketi olarak algılar. İki kez dokunmak çift dokunma olarak algılanır. Üç kez dokunmak da benzer şekilde üçlü dokunma olarak algılanır.. Tabii bu çoklu-dokunma hareketleri de birden fazla parmakla yapılabilir. Dolayısıyla, iki parmakla çift dokunma, üç parmakla üçlü dokunma vb hareketler de kullanılabilir.

##### Kaydırmalar

Parmağınızı ekranda hızlı bir şekilde kaydırın.

Kaydırdığınız yöne göre dört olası kaydırma hareketi vardır: sola kaydırma, sağa kaydırma, yukarı kaydırma ve aşağı kaydırma.

Dokunmalarda olduğu gibi, kaydırma hareketleri için birden fazla parmak kullanılabilir. Dolayısıyla iki parmakla sağa kaydırma, dört parmakla yukarı kaydırma gibi hareketler mümkündür..

#### 4.3.3. Dokunma Kipleri

Mümkün olan dokunma hareketlerinden daha fazla NVDA komutu bulunduğu için, NVDA, arasında geçiş yapabileceğiniz birden fazla dokunma kipine sahiptir. Şİmdilik, varolan iki kip, metin kipi ve nesne kipidir. Bu belgede listelenen bazı NVDA komutları, komut sonrasında parantez içinde belirtilecek kipler için geçerli olabilir. Örneğin, yukarı kaydırma (metin kipi) ifadesi bu komutun gerçekleştireceği işlemin metin kipi için geçerli olduğu anlamına gelir. Komutla ilgili herhangi bir kip verilmemişse, tüm kipler için geçerli olduğu anlamına gelir.

Dokunma kipleri arasında geçiş yapmak için, üç parmakla bir kez dokunun.

### 4.4. Girdi Yardım Kipi

Bu rehberin geri kalanında birçok dokunma hareketi ve tuş kombinasyonundan bahsedilecektir. ancak farklı tuş kombinasyonlarını keşfetmenizin en kolay yollarından birisi, girdi yardım kipini açmaktır.

Girdi yardım kipini açmak için NVDA+1 tuşlarına basın. Girdi yardım kipini kapamak için de yine NVDA+1 tuşlarına basabilirsiniz. Girdi yardım kipi açıkken, bir tuş ya da tuş kombinasyonuna bastığınızda veya bir dokunma hareketi yaptığınızda, tuşların ya da dokunma hareketinin NVDA tarafından ne amaçla kullanıldığı söylenecektir. Girdi Yardım kipindeyken, tuşlar gerçek işlevlerini yerine getirmeyeceği için, istediğiniz tuş veya tuşlara basabilirsiniz.

### 4.5. NVDA Menüsü

NVDA menüsü altında, çeşitli ayarları değiştirmenizi, Yardıma erişimi, ayarlarınızı kalıcı olarak kaydetmenizi veya geri almanızı, konuşma sözlüğünü değiştirmenizi, NVDA'yla ilgili diğer ek araçlara erişiminizi ve NVDA'yı kapatmanızı sağlayacak menü ögelerine ulaşabilirsiniz.

NVDA çalışırken, herhangi bir noktada NVDA menüsüne ulaşmak için NVDA+N tuşlarına basabilirsiniz ya da dokunmatik ekranda iki parmakla iki kez dokunabilirsiniz. veya Sistem tepsisi penceresinden buraya ulaşabilirsiniz. Sistem tepsisindeki NVDA simgesi üzerinde sağ tıklayın veya sistem tepsisine ulaşmak için windows tuşu+B harfine basın, aşağı oka basarak NVDA ikonunu bulun ve birçok klavyede sağdaki kontrol tuşunun hemen yanında bulunan uygulama tuşuna basın. Menü açıldığında, menü ögeleri arasında yön tuşlarınızla dolaşabilir ve bir ögeyi etkinleştirmek için girişe basabilirsiniz.

### 4.6. Temel NVDA Komutları

Ad | Masaüstü Kısayol tuşu | Dizüstü kısayol tuşu | Dokunma hareketi | Tarif
--- | --- | --- | --- | ---
Konuşmayı Durdur | Kontrol | Kontrol | iki parmakla bir kez dokunma | Ekran okuyucunun konuşmasını o an için durdurur
Konuşmayı Duraklat | Şift | Şift | yok | Konuşmayı O an için Duraklatır. Duraklama işlevi, geçerli sentezleyici tarafından destekleniyorsa, Şifte tekrar bastığınızda konuşma kaldığı yerden devam eder
NVDA Menüsü | NVDA+n | NVDA+n | iki parmakla çift dokunma | Tercihler, Araçlar ve yardım gibi bölümlere ulaşabileceğiniz NVDA menüsünü açar
Konuşma kipini açıp kapama | NVDA+s | NVDA+s | yok | Basıldıkça, konuşma kipini konuşma, bipler ve kapalı olarak değiştirir.
Girdi yardım kipini açıp kapama | NVDA+1 | NVDA+1 | yok | Kip açıkken, bir tuşa basıldığında, önce tuşların adı söylenir ve sonra kısayol NVDA ile ilişkiliyse, işlevi açıklanır
NVDA'dan çıkış | NVDA+q | NVDA+q | yok | NVDA'yı kapatır
Sonraki komutun NVDA işlevini yoksay | NVDA+f2 | NVDA+f2 | yok | Basılacak klavye kısayol tuşunun bir NVDA komutu olsa bile, bu komutu bir kereliğine yoksayarak geçerli uygulamanın tuşa atadığı işlevin gerçekleşmesini sağlar
Uygulamaya özel uyku kipini açıp kapama | NVDA+shift+s | NVDA+shift+z | yok | Uyku kipinde geçerli uygulamada Tüm NVDA komutları, konuşma ve braille geribildirimleri devre dışı kalır. Bu, kendi konuşması veya ekran okuma özelliği olan uygulamalarda çok yararlıdır. Uyku kipini kapamak için bu tuşlara tekrar basın.

### 4.7. Sistem Bilgisini Raporlama

Ad | Kısayol tuşu | Tarif
--- | --- | ---
Tarih ve Saati Söyle | NVDA+f12 | Bir kez basıldığında saat, 2 kez peşpeşe basıldığında tarih belirtilir
Pil durumunu bildir | NVDA+shift+b | O anki pil durumunu yüzde olarak verir veya şarjın takılı olup olmadığını söyler.
Panodaki metni oku | NVDA+c | Varsa, panoya kopyalanmış olan metni okur.

## 5. NVDA ile Dolaşım

NVDA, bilinen yöntemlere ek olarak, inceleme imleci gibi sistemi incelemenize ve dolaşmanıza yarayan olanaklar sağlar.

### 5.1. Nesneler

Her bir uygulama ve işletim sisteminin kendisi birçok nesneden oluşur. Bu, bir metin bloğu, düğme, onay kutusu ya da düzenlenebilir bir yazı alanı olabilir.

### 5.2. Sistem odağıyla Dolaşım

Sistem odağı, sadece "odak" olarak da anılır, klavyede basılacak tuşlardan etkilenecek olan nesnedir. Örneğin bir yazı alanına giriş yapıyorsanız bu yazı alanı sistem odağında demektir.

NVDA ile windows içinde dolaşmanın en yaygın ve kolay yolu, Tab ve şift tab ile kontroller arasında ileri geri gidiş, Alt ile bir uygulamanın menü çubuğuna ulaşım ve yön tuşları kullanılarak menü ögeleri arasında dolaşım, veya alt+tab ile pencereler arasında dolaşım gibi temel windows komutlarını kullanmaktır. Bu, sistem odağını hareket ettirir; Örneğin, Bazı nesneler klavyede basılan tuşlara göre hareket eder. Siz yukarıda bahsedilen tuşlara bastıkça, NVDA Üzerine gelinen nesnenin adı, Türü, değeri, durumu, tanımı, klavye kısayolu ve pozisyonuyla ilgili bilgileri seslendirecektir.

Sistem odağıyla dolaşırken, bazı yararlı tuş kombinasyonları bulunmaktadır:

Ad | Masaüstü kısayol tuşu | Dizüstü kısayol tuşu | Tarif
--- | --- | --- | ---
Üzerinde bulunulan Odağın bildirimi | NVDA+tab | NVDA+tab | Sistem odağının üzerinde bulunduğu geçerli nesne veya kontrolü belirtir. İki kez basıldığında Bilgi harf harf okunur
Başlığın Bildirimi | NVDA+t | NVDA+t | Üzerinde bulunulan geçerli pencerenin başlığını seslendirir. İki kez basıldığında Bilgi harf harf söylenecektir. Üç kez basıldığında bilgi panoya kopyalanır
Etkin Pencerenin okunması | NVDA+b | NVDA+b | etkin penceredeki tüm kontroller okunur (iletişim kutuları için yararlıdır)
Durum çubuğunun bildirimi | NVDA+end | NVDA+shift+end | NVDA bulabilirse, durum çubuğunu belirtir. Bulamazsa, aktif pencerenin en alt satırı okunur. Bu komut, nesne sunucusunu da durum çubuğunun konumuna taşır

### 5.3. Sistem Düzenleme İmleciyle Dolaşım

Sistem odağı, sizin üzerinde dolaşmanızı ve/veya giriş yapmanızı mümkün kılan, yani düzenleme imleci bulunan bir nesnenin üzerindeyse, normalde yaptığınız gibi yön tuşlarını kullanarak metin için dolaşabilir ve metni düzenleyebilirsiniz.

Odak sistem düzeltme imleci olan bir nesnedeyken, metin üzerinde önceki sayfa (page up), sonraki sayfa (page down), baş (home), son (end) ve yön tuşlarını kullanarak dolaşabilirsiniz. Salt-okunur bir alan değilse, metin üzerinde değişiklik de yapabilirsiniz. Siz karakter karakter, sözcük sözcük ve satır satır dolaştıkça NVDA bunu size söyleyecek, ayrıca bir şeyi seçip seçmediğinizi de belirtecektir.

Sistem düzenleme imleciyle ilişkili olarak NVDA aşağıdaki tuş komutlarını sağlamaktadır:

Ad | Masaüstü kısayol tuşu | Dizüstü kısayol tuşu | Tarif
--- | --- | --- | ---
Tümünü Oku | NVDA+Aşağı yön tuşu | NVDA+a | Sistem imlecinin bulunduğu yerden okumaya başlar, ve metnin sonuna kadar okumaya devam eder
Bulunulan satırı okuma | NVDA+yukarı yön tuşu | NVDA+l | Sistem imlecinin o an üzerinde bulunduğu satırı okur. İki kez basıldığında satır harf harf kodlanır.
Seçili metnin okunması | NVDA+Şift+Yukarı yön tuşu | NVDA+Şift+s | o an seçili olan metni okur
Metin biçimlendirmesinin bildirimi | NVDA+f | NVDA+f | Sistem imlecinin üzerinde bulunduğu metnin biçim bilgisini okur

Tablolarda aşağıdaki tuşlar da kullanılabilir:

Ad | Kısayol tuşu | Tarif
--- | --- | ---
Bir önceki sütuna gitme | kontrol+alt+Sol yön tuşu | Sistem imlecini aynı satırdaki bir önceki sütuna götürür
Bir sonraki sütuna gitme | kontrol+alt+Sağ yön tuşu | Sistem imlecini aynı satırdaki bir sonraki sütuna götürür
Bir önceki satıra gitme | kontrol+alt+yukarı yön tuşu | Sistem imlecini aynı sütunda kalarak bir önceki satıra götürür
Bir sonraki satıra gitme | kontrol+alt+aşağı yön tuşu | Sistem imlecini aynı sütunda kalarak bir sonraki satıra götürür

### 5.4. Nesne Dolaşımı

Çoğu zaman, sistem odağını ve sistem düzenleme imlecinihareket ettiren uygulamalarla çalışırsınız. Öte yandan, Bazen aktif uygulamayı veya işletim sistemini sistem odağını ya da düzenleme imlecinin konumunu değiştirmeden dolaşmak isteyebilirsiniz. Aynı zamanda, normal şartlarda klavye ile ulaşamayacağınız nesnelerle çalışmak isteyebilirsiniz. İşte bu tür durumlar için, NVDA'nın nesne dolaşım özelliğini kullanabilirsiniz.

böylece, metinler, düğmeler, onay kutuları, kayan göstergeler, listeler ve düzenlenebilir metin alanları gibi nesneler arasında dolaşabilir, bunlar hakkında bilgi alabilir, mümkünse üzerine geldiğiniz nesneyle etkileşim kurabilirsiniz. Nesne dolaşım komutlarını kullanarak bir nesnenin üzerine geldiğinizde, NVDA sistem imlecini hareket ettirdiğinizdekine benzer biçimde sizi bilgilendirecektir. Metni ekranda göründüğü şekliyle incelemek isterseniz, nesne sunucusunu kullanmak yerine ekran inceleme kipine geçebilirsiniz.

Nesne dolaşım özelliğiyle, ekrandaki tüm nesneler arasında tek tek dolaşmak yerine, hiyerarşik olarak gruplanmış nesneler arasında dolaşım olanağı sunulmaktadır. Yani, bir nesnenin içinde bulunan diğer nesnelere ulaşmak için o nesne içine girip dolaşmanız gerekmektedir. Örneğin, not defteri uygulamasında menü çubuğu nesnesinin üzerine geldikten sonra nesnenin içine girip, dosya, düzen, görünüm, yardım gibi alt nesneler arasında dolaşabilirsiniz. Bir listeyle karşılaşıldığında, tüm liste ögeleri arasında dolaşmak yerine, bir liste ögesinin altındaki diğer ögeleri görmek için, bu liste ögesinin alt nesnesi ya da nesnelerine giderek bu liste ögesi içinde dolaşmanız gerekecektir. Bir liste ögesi ile aynı liste içinde bulunan diğer liste ögeleri arasında önceki nesne ve sonraki nesne komutlarıyla dolaşabilirsiniz. Önceki nesne komutuyla da bu ögeleri kapsayan liste nesnesine gidebilirsiniz. Bu şekilde, incelemekte olduğunuz uygulamanın liste ögeleri dışındaki kısmında bulunan nesnelere de kolayca ulaşabilirsiniz. Benzer biçimde, bir araç çubuğu da çeşitli kontrolleri kapsar ve bu kontrollere erişebilmek için, araç çubuğu nesnesinin içine girmelisiniz.

İncelenmekte olan nesneye dolaşım nesnesi denir. Nesne dolaşım komutlarıyla bir nesne üzerine geldikten sonra, nesneyi metin inceleme komutlarını kullanarak Nesne inceleme kipinde inceleyebilirsiniz. Varsayılan olarak, nesne sunucusu sistem odağıyla birlikte hareket eder; ancak bu özellik kapatılıp açılabilir.

Braille'in varsayılan olarak nesne sunucusunu ve inceleme imlecini değil; odağı ve düzenleme imlecini takip ettiğini not edin. Nesne sunucusunu ve metin inceleme imlecini takip etmesini istiyorsanız, braillein takip edeceği imleç olarak inceleme imlecini ayarlamalısınız.

Nesneler arasında dolaşmak için aşağıdaki komutları kullanın:

Ad | Masaüstü Kısayol tuşu | Dizüstü Kısayol tuşu | Dokunma hareketi | Tarif
--- | --- | --- | --- | ---
Geçerli nesnenin bildirimi | NVDA+numaratör5 | NVDA+shift+o | yok | Nesne sunucusunun üzerinde bulunduğu nesneyi okur. İki kez basıldığında bilgi kodlanır, ve 3 kez basıldığında nesnenin adı ve değeri panoya kopyalanır.
Ana nesneye gitme | NVDA+numaratör8 | NVDA+shift+yukarı yön tuşu | yukarı kaydırma | nesne sunucusunun Üzerinde bulunduğu nesnenin bir üst düzeyindeki ana nesneye gider
önceki nesneye gitme | NVDA+numaratör4 | NVDA+shift+sol yön tuşu | sola kaydırma | nesne sunucusunu, üzerinde bulunulan nesneyle aynı seviyede bulunan bir önceki nesneye taşır
bir sonraki nesneye gitme | NVDA+numaratör6 | NVDA+shift+sağ yön tuşu | sağa kaydırma | nesne sunucusunu, üzerinde bulunulan nesneyle aynı seviyede bulunan bir sonraki nesneye taşır
İlk Yavru nesneye gitme | NVDA+numaratör2 | NVDA+shift+aşağı yön tuşu | aşağı kaydırma | Nesne sunucusunu, Üzerinde bulunulan nesnenin ilk alt nesnesine taşır ve okur.
Odaktaki nesneye gitme | NVDA+numaratörMinus | NVDA+GeriSil | yok | Nesne sunucusunu, sistem odağının üzerinde bulunduğu nesneye taşır ve varsa, inceleme imlecini de sistem düzenleme imlecinin bulunduğu noktaya taşır
Üzerinde bulunulan nesneyi etkinleştirme | NVDA+numaratörEnter | NVDA+enter | çift dokunma | Sistem odağı bir şeyin üzerindeyken oraya fare ile tıklamak veya boşluk çubuğuna basılmasına benzer biçimde, nesne sunucusunun üzerinde bulunduğu nesneyi etkinleştirir
Sistem odağını nesne sunucusuna taşıma | NVDA+şift+numaratörEksi | NVDA+şift+GeriSil | yok | Eğer mümkünse, bir kez basıldığında sistem odağını nesne sunucusunun konumuna; iki kez basıldığında, sistem düzenleme imlecini inceleme imlecinin konumuna taşır
Geçerli nesnenin boyutlarını bildirme | NVDA+numaratörSil | NVDA+Sil | yok | nesne sunucusunun konumundaki nesnenin ekrandaki genişlik, yükseklik, ekranın soluna ve üstüne mesafesi gibi bilgilerini yüzdelik cinsinden belirtir

Not: Numaratördeki tuşların düzgün çalışabilmesi için, numara kilidi kapalı olmalıdır.

### 5.5. Metin inceleme

NVDA üzerinde bulunduğunuz ekranı, aktif belgeyi ya da üzerinde bulunduğunuz nesneyi karakter karakter, sözcük sözcük, ya da satır satır incelemenize imkan vermektedir. Bu, windows komut konsolu ve sistem imlecinin çok kısıtlı olduğu veya hiç bulunmadığı pencereler gibi yerler için oldukça yararlıdır. Örneğin, bir iletişim kutusundaki uzun bir bilgi metnini incelemek için kullanabilirsiniz.

İnceleme imlecini hareket ettirirken, sistem imleci bunu takip etmeyeceğinden, klavye odağını değiştirmeden ekranda görüntülenen metni inceleyebilirsiniz. Ancak, varsayılan olarak, sistem odağı hareket ettikçe, inceleme imleci de onu takip etmektedir. Bu özellik açılıp kapatılabilir.

Braille'in varsayılan olarak nesne sunucusunu ve inceleme imlecini değil; odağı ve düzenleme imlecini takip ettiğini not edin. Nesne sunucusunu ve metin inceleme imlecini takip etmesini istiyorsanız, braillein takip edeceği imleç olarak inceleme imlecini ayarlamalısınız.

Metni incelerken, aşağıdaki komutlar kullanılabilir:

Ad | Masaüstü Kısayol tuşu | Dizüstü Kısayol tuşu | Dokunma hareketi | Tarif
--- | --- | --- | --- | ---
inceleme imlecinde en üst satıra gitme | şift+numaratör7 | NVDA+kontorl+home | yok | İnceleme imlecini en üst satıra taşır
inceleme imlecinde bir önceki satıra gitme | numaratör7 | NVDA+yukarı yön tuşu | yukarı kaydırma (metin kipi) | İnceleme imlecini bir önceki satıra taşır
Mevcut satırı okuma | numaratör8 | NVDA+shift+nokta | yok | İnceleme imlecinin üzerinde bulunduğu satırı okur. İki kez basıldığında satır harf harf kodlanır. Üç kez basıldığında ise satır Adana, Bolu, Ceyhan gibi karakter tanımlarıyla kodlanır.
inceleme imlecinde bir sonraki satıra gitme | numaratör9 | NVDA+aşağı yön tuşu | aşağı kaydırma (metin kipi) | İnceleme imlecini bir sonraki satıra taşır
inceleme imlecinde son satıra gitme | şift+numaratör9 | NVDA+kontrol+end | yok | İnceleme imlecini son satıra taşır
inceleme imlecinde bir önceki sözcüğe gitme | numaratör4 | NVDA+kontrol+sol yön tuşu | iki parmakla sola kaydırma (metin kipi) | İnceleme imlecini bir önceki sözcüğe taşır
Mevcut sözcüğü okuma | numaratör5 | NVDA+kontrol+nokta | yok | İnceleme imlecinin üzerinde bulunduğu sözcüğü okur. İki kez basıldığında sözcük harf harf kodlanır. Üç kez basıldığında sözcük, Adana, Bolu, Ceyhan gibi karakter tanımlarıyla kodlanır.
inceleme imlecinde bir sonraki sözcüğe gitme | numaratör6 | NVDA+kontrol+sağ yön tuşu | iki parmakla sağa kaydırma (metin kipi) | İnceleme imlecini bir sonraki sözcüğe taşır
inceleme imlecinde satır başına gitme | şift+numaratör1 | NVDA+home | yok | İnceleme imlecini metinde üzerinde bulunduğunuz satırın başına taşır
inceleme imlecinde bir önceki karaktere gitme | numaratör1 | NVDA+sol yön tuşu | sola kaydırma (metin kipi) | İnceleme imlecini üzerinde bulunulan satırdaki bir önceki karaktere taşır
Mevcut karakteri okuma | numaratör2 | NVDA+nokta | yok | İnceleme imlecinin üzerinde bulunduğu karakteri okur. İki kez basıldığında, karakter tanımıyla söylenir. Üç kez basıldığında karakterin değerini numerik olarak ondalık ve onaltılık sistemlerde belirtir.
inceleme imlecinde bir sonraki karaktere gitme | numaratör3 | NVDA+sağ yön tuşu | sağa kaydırma (metin kipi) | İnceleme imlecini üzerinde bulunulan satırdaki bir sonraki karaktere taşır
inceleme imlecinde satır sonuna gitme | şift+numaratör3 | NVDA+end | yok | İnceleme imlecini üzerinde bulunulan satırın sonuna taşır
İnceleme imlecinde tümünü okuma | numaratörArtı | NVDA+şift+a | üç parmakla aşağı kaydırma (metin kipi) | İnceleme imlecinde bulunulan noktadan başlayarak metnin sonuna kadar okur
İnceleme imlecinin bulunduğu yerden kopyalamayı başlatma | NVDA+f9 | NVDA+f9 | yok | inceleme imlecinde bulunduğunuz pozisyondan itibaren metni kopyalamaya başlar. NVDA'ya metnin nereye kadar kopyalanacağını belirtmeden asıl kopyalama gerçekleşmez
İnceleme imlecinin bulunduğu yere kadar kopyalama | NVDA+f10 | NVDA+f10 | yok | inceleme imlecinde kopyalamanın başladığı yer olarak ayarlanan noktadan, inceleme imlecinin şu an bulunduğu noktaya kadar olan metni kopyalar. Bu tuşa basıldıktan sonra metin panoya kopyalanır
Metin biçimini söyle | NVDA+f | NVDA+f | yok | İnceleme imlecinin pozisyonundaki metnin biçimi hakkında bilgi verir

Not: Numaratördeki tuşların düzgün çalışabilmesi için, numara kilidi kapalı olmalıdır.

Eğer masaüstü klavye düzenini kullanıyorsanız, tuş komutlarını hatırlamanıza yardımcı olması için, temel metin inceleme komutlarının üçlü bir parmaklık biçiminde organize edildiğini lütfen not edin. yukarıdan aşağıya üçlü satır, sözcük ve karakter anlamına gelirken, soldan sağa üçlü önceki, üzerinde bulunulan ve sonraki anlamına gelmektedir. Düzen aşağıdaki biçimde gösterilmiştir:

Önceki satır | Üzerinde bulunulan satır | Sonraki satır
Önceki sözcük | üzerinde bulunulan sözcük | Sonraki sözcük
Önceki karakter | Üzerinde bulunulan karakter | Sonraki karakter

### 5.6. İnceleme Kipleri

NVDA'nın inceleme komutları, seçilen kipe bağlı olarak, mevcut nesne, aktif belge, ya da ekrandaki içeriği incelemenizi sağlar. İnceleme kipleri NVDA'daki eski flat review (ekran incelemesi) yerine kullanılmaya başlanmıştır.

Aşağıdaki komutlarla, inceleme kipleri arasında geçiş yapılabilir:

Ad | Masaüstü Kısayol tuşu | Dizüstü Kısayol tuşu | Dokunma hareketi | Tarif
--- | --- | --- | --- | ---
Sonraki inceleme kipine geç | NVDA+numaratör7 | NVDA+önceki sayfa | iki parmakla yukarı kaydırma | varsa mevcut kipten sonraki inceleme kipine geçer.
Önceki inceleme kipine geç | NVDA+numaratör1 | NVDA+sonraki sayfa | iki parmakla aşağı kadırma | varsa mevcut kipten önceki inceleme kipine geçer.

#### 5.6.1. Nesne İnceleme

Nesne inceleme kipindeyken, yalnızca mevcut nesne içindeki metni inceleyebilirsiniz. Yazı alanları ya da temel belge kontrolleri gibi nesneler için, bu genellikle metinsel bir içeriktir. Başka nesneler için bu, nesne adı ya da değeri olabilir.

#### 5.6.2. Belge İncelemesi

mevcut nesne tarama kipindeki bir belge içindeyse (örneğin, web sayfası) ya da birçok nesne içeren başka bir karmaşık belge (örneğin Lotus Symphony belgeleri), belge inceleme kipine geçmek mümkündür. Belge inceleme kipiyle açık dokümandaki tüm metni inceleyebilirsiniz.

Nesne inceleme kipinden belge incelemeye geçtiğinizde , inceleme imleci nesne sunucusunun konumundaki metin üzerinde bulunur. Belge içinde inceleme imleciyle ilgili komutlarla hareket ederken, nesne sunucusunun konumu da otomatik olarak güncellenir.

Tarama kipindeki belgeler incelenirken, NVDA'nın otomatik olarak nesne inceleme kipinden belge incelemeye geçeceğini not edin.

#### 5.6.3. Ekran İncelemesi

Ekran inceleme kipi, aktif uygulama ekranında görünen metni incelemenizi sağlar. Bu, başka ekran okuyucularda bulunan, inceleme imleci ya da fare imleci gibi işlevlere benzer bir özelliktir.

Ekran inceleme kipine geçildiğinde, inceleme imleci nesne sunucusunun konumundaki nesne üzerinde bulunur. İnceleme komutlarıyla ekranda hareket edilirken, nesne sunucusunun konumu da otomatik olarak güncellenir.

Bazı uygulamalar için, henüz desteklenmeyen ekran çizim teknolojileri kullanılmasından dolayı, ekrandaki metnin tamamının gösterilemeyebileceğini not edin.

### 5.7. Fare ile Dolaşım

Fare ile hareket ederken, varsayılan olarak NVDA, fare ile üzerine gelinen kontrolleri okur. Destekleniyorsa, NVDA metni paragraf bazında okur. ancak bazı kontroller sadece satırın okunmasına izin vermektedir.

NVDA ayrıca, fare hareket ettikçe üzerinde bulunduğu nesnenin liste, düğme gibi türünü de okuyacak biçimde ayarlanabilmektedir. Bu, özellikle tamamen kör olanlar için sadece metnin okunmasının yeterli olmadığı durumlarda çok yararlıdır.

NVDA, kullanıcıların ekran boyutlarına göre farenin tam olarak nerede olduğunu anlayabilmelerini sağlamak için, farenin o anki koordinatlarını bip sesleriyle raporlayabilir. Fare ekranda yukarı doğru çıktıkça biplerin sesi incelir. Fare ekranın sağ veya sol tarafına doğru hareket ettikçe, kullanıcıların steryo hoparlör kullandıkları varsayılarak ses de daha sağdan veya daha soldan gelir.

Bu ekstra fare seçenekleri varsayılan olarak kapalıdır. Ancak bunların avantajlarından faydalanmak isterseniz, tercihler menüsü içinde bulunan fare ayarları bölümünden bu özellikleri ayarlayabilirsiniz.

NVDA, fareyi hareket ettirmek için, ek bir işleve sahip değildir. Fiziksel fare veya dizüstü bilgisayarlarda fare pedlerini kullanabilirsiniz. Ancak, farenin nesne sunucusunun konumuna ya da nesne sunucusunun fare konumuna taşınması için kullanılan ve sol ve sağ fare tuşlarıyla ilgili birkaç komut bulunmaktadır:

Ad | Masaüstü Kısayol tuşu | Dizüstü Kısayol tuşu | Tarif
--- | --- | --- | ---
Sol fare tıklaması | numaratörBölü | NVDA+ğ | Sol fare düğmesine bir kez tıklar çift tıklamak için tuşlara peşpeşe 2 kez basılabilir
Sol fare kilidi | şift+numaratörbölü | NVDA+kontrol+ğ | Sol fareyi kilitler. kilidi açmak için tuşa tekrar basılmalıdır. bulunulan yeri taşımak için, bu tuşla fareyi kilitleyin ve fareyi fiziksel olarak veya diğer fare komutlarıyla hareket ettirin
Sağ fare tıklaması | numaratörÇarpı | NVDA+ü | sağ fare düğmesine bir kez tıklar.
sağ fare kilidi | şift+numaratörÇarpı | NVDA+kontrol+ü | sağ fareyi kilitler. kilidi açmak için tuşa tekrar basılmalıdır. fareyi taşımak için, bu tuşla fareyi kilitleyin ve fareyi fiziksel olarak veya diğer fare komutlarıyla hareket ettirin
Fareyi nesne sunucusunun üzerinde bulunduğu nesneye taşıma | NVDA+numaratörbölü | NVDA+şift+m | Fareyi nesne sunucusunun konumundaki nesnenin üzerine taşır
farenin altındaki nesneye gitme | NVDA+numaratörÇarpı | NVDA+şift+n | nesne sunucusunu farenin konumundaki nesneye taşır.

## 6. Tarama Kipi

Web sayfaları gibi karmaşık salt okunur belgeler, NVDA'da tarama kipinde gösterilir. Bu, Mozilla Firefox, Microsoft Internet Explorer, Google Chrome, Adobe Reader ve Adobe Flash ile açılan belgeler için geçerlidir.

Tarama kipi, web sayfası gibi bir içeriğin değişmez biçimde gösterildiği bir inceleme alanıdır ve içerik içinde yön tuşlarıyla dolaşılabilir. NVDA'nın sistem düzenleme imleci için geçerli olan hepsini okuma, tablo inceleme, yazı biçimini raporlama gibi komutları bu kip için de geçerlidir. Metin içinde hareket ettikçe, okunan metnin bir bağlantı veya başlık olup olmadığı gibi bilgiler de belirtilir.

Bazen, belge içindeki kontrollerle doğrudan etkileşim içinde olmanız gerekebilir. Örneğin, yazılabilir alanlar ve liste kutularında giriş yapabilmeniz ya da imleci hareket ettirerek liste ögeleri arasında seçim yapabilmeniz için kontrolle etkileşim içinde olmanız gerekir. Bunu hemen hemen tüm tuşların doğrudan ilgili kontrollere aktarıldığı odak kipine geçerek yapabilirsiniz. Tarama kipindeyken, tab ile veya tıklayarak odak kipinin gerektirdiği bir kontrole gelindiğinde, NVDA otomatik olarak odak kipini açabilir. Odak kipine geçmenin gerektiği durumlarda, kontrol üzerinde giriş veya boşluk çubuğuna basılarak da odak kipine geçilebildiğini lütfen not edin. NVDA otomatik olarak odak kipine geçtiyse, sonrasında tab ile veya başka bir yolla odak kipine ihtiyaç olmayan bir noktaya geçildiğinde, NVDA otomatik olarak tarama kipine geri döner. Odak kipine otomatik olarak geçildiyse, eskeyp tuşuyla da tarama kipine geri dönülebilir. Tarama ve odak kipleri arasında manuel olarak da geçiş yapabilirsiniz. Odak kipine manuel olarak geçildikten sonra, NVDA bu kipte kalır ve siz tekrar ilgili tuşlara basarak odak kipinden çıkmadıkça tarama kipine geçilmez.

Ad | Kısayol tuşu | Tarif
--- | --- | ---
Tarama ve odak kipleri arasında geçiş | NVDA+aralık çubuğu | Odak ve tarama kipleri arasında geçiş yapar
Odak kipinden çıkış | eskeyp | Odak kipine otomatik olarak geçildiyse, tarama kipine geri döner
Tarama kipinde görüntülenen belgeyi güncelleme | NVDA+f5 | Geçerli belgeyi yeniden yükler. (İçeriğin bir kısmı eksik gibi görünüyorsa ya da ziyaret ettiğiniz sayfa sık aralıklarla güncelleniyorsa bu tuşları kullanmak yararlı olabilir.)
Metin ara | NVDA+kontrol+f | Geçerli belgede yazıp bir metin arayabileceğiniz bir iletişim kutusu açar
Sonrakini bul | NVDA+f3 | metni belgenin sonraki kısmında arar
Öncekini bul | NVDA+şift+f3 | metni belgenin önceki kısmında arar
uzun tarifi aç | NVDA+d | Eğer varsa, üzerinde bulunulan ögeyle ilgili uzun bir açıklamanın bulunduğu yeni bir pencere açar.

### 6.1. Tek Tuş Dolaşımı

Tarama kipindeyken, NVDA, mevcut belgedeki belirli ögeler arasında daha seri bir dolaşım için, tek karakterlik tuşlar sağlamaktadır.

Aşağıdaki tuşlara kendi başlarına basıldığında bir sonraki ögeye gidilirken, bu tuşlara şift ile basıldığında bir önceki ögeye gidilmektedir:

- h: Başlık
- l: liste
- i: liste ögesi
- t: tablo
- k: bağlantı
- n: bağlantı dışı metin
- f: form alanı
- u: ziyaret edilmemiş bağlantı
- v: ziyaret edilmiş bağlantı
- e: yazı alanı
- b: düğme
- x: onay kutusu
- c: seçim kutusu
- r: seçim düğmesi
- q: alıntı bloğu
- s: ayraç
- m: çerçeve
- g: grafik
- d: ARIA sınır imi
- o: gömülü nesne
- 1'den 6'ya kadar: sırayla başlık birden altıya

Tablolar, listeler vb öge bloklarının başına ve sonuna gitmek için:

Ad | Kısayol tuşu | Tarif
--- | --- | ---
Öge bloğunun başına git | shift+, | İçinde bulunulan öge bloğunun başına, ilk ögesinin üzerine gider (liste, tablo vb)
Öge bloğunun sonuna git | , | İçinde bulunulan öge bloğunun sonuna gider ve bloğun dışına çıkar (liste, tablo vb)

### 6.2. Öge Listesi

Öge listesi, sayfadaki bağlantıların, başlıkların veya AREA sınır imlerinin listesine erişminizi sağlamaktadır. Seçim düğmeleri, bu üç ögeden hangilerinin görüntüleneceğini belirlemenizi sağlar. İletişim kutusuna, bir de sayfada aradığınız şeye göre listeyi daraltabileceğiniz bir yazı alanı eklenmiştir. İlgilendiğiniz ögeyi belirledikten sonra, iletişim kutusundaki düğmeleri kullanarak imleci ögenin üzerine taşıyabilir veya ögeyi etkinleştirebilirsiniz.

Ad | Kısayol tuşu | Tarif
--- | --- | ---
Tarama kipi öge listesi | NVDA+f7 | tarama kipinde görüntülenen belge içerisindeki bağlantı, başlık ve sınır imlerini içeren öge listesini açar

### 6.3. Gömülü Nesneler

Sayfalar, Adobe Flash ve Sun Java gibi teknolojiler kullanan zengin içerikleri, uygulama ya da iletişim kutularını de barındırabilir. Bu tür ögelerle tarama kipinde karşılaşıldığında NVDA "gömülü nesne", "uygulama" ya da "iletişim kutusu" şeklinde belirtecektir. Bu nesnelerle karşılaştığınızda, girişe basarak onlarla etkileşime geçebilirsiniz. Eğer erişilebilir olarak düzenlenmişse, tab tuşuyla içinde dolaşabilir ve diğer uygulamalar gibi etkileşimde bulunabilirsiniz. Gömülü nesneyi barındıran sayfaya geri dönmek için bir kısayol tuşu tanımlanmıştır:

Ad | Kısayol tuşu | Tarif
--- | --- | ---
Gömülü nesneyi kapsayan belgeye geri dön | NVDA+kontrol+ara çubuğu | odağı geçerli gömülü nesnenin dışına çıkararak bu nesneyi barındıran sayfaya geri döner

## 7. Uygulamaya Özgü NVDA Komutları

NVDA çeşitli işlemlerin yapılmasını kolaylaştırmak ya da ekran okuyucu kullanıcıları için erişilebilir olmayan işlevleri onlar için de ulaşılabilir kılmak için bazı uygulamalara özgü özel komutlar sağlamaktadır.

### 7.1. Microsoft Excel

Ad | Kısayol Tuşu | Tarif
--- | --- | ---
Sütun başlıklarını ayarla | NVDA+shift+c | Bir kez basıldığında mevcut satır sütun başlığı olarak ayarlanır ve sütunlar arasında dolaşılırken ayarlanan satırdaki bilgi otomatik olarak seslendirilir. İki kez basıldığında ayar sıfırlanır.
Satır başlıklarını ayarla | NVDA+shift+r | Bir kez basıldığında mevcut sütun satır başlığı olarak ayarlanır ve satırlar arasında dolaşılırken ayarlanan sütundaki bilgi otomatik olarak seslendirilir. İki kez basıldığında ayar sıfırlanır.

### 7.2. Microsoft PowerPoint

Ad | Kısayol tuşu | Tarif
--- | --- | ---
Konuşmacı notları okuma modu | kontrol+shift+s | Aktif bir slayt gösterisi içindeyken, bu komut slayt içeriğinin mi yoksa konuşmacı notlarının mı seslendirileceğini belirler. Bu sadece NVDA'nın neyi seslendireceği ile ilgilidir, ekranda görüntülenen bilgi değişmez.

### 7.3. foobar2000

Ad | Kısayol Tuşu | Tarif
--- | --- | ---
Kalan süreyi oku | kontrol+shift+r | Mevcutsa, çalmakta olan parçanın bitmesi için kalan süreyi okur.

Not: Kalan süreyi oku kısayol tuşu, yalnızca Foobar2000 durum çubuğu varsayılan görünümünde geçerlidir.

### 7.4. Miranda IM

Ad | Kısayol Tuşu | Tarif
--- | --- | ---
En son mesajı oku | NVDA+kontrol+1-4 | Basılan numaraya göre, En son mesajlardan birini okur; Örn, NVDA+kontrol+2 sondan ikinci mesajı okur.

### 7.5. Poedit

Ad | Kısayol Tuşu | Tarif
--- | --- | ---
Yorum penceresini oku | kontrol+shift+c | Yorum penceresindeki yorumları okur.
Çeviri notlarını oku | kontrol+shift+a | Çeviri ile ilgili notları okur.

## 8. NVDA'yı ayarlama

### 8.1. Tercihler

Birçok NVDA ayarı NVDA menüsü içindeki tercihler alt menüsünden erişilebilen iletişim kutuları kullanılarak değiştirilebilmektedir. Tüm NVDA iletişim kutularında yaptığınız değişiklikleri onaylamak için tamam tuşuna basın. herhangi bir değişikliği iptal etmek için, iptal tuşuna ya da eskeyp tuşuna basın. Bazı ayarlar kısayol tuşlarıyla da değiştirilebilmektedir. bu tuşlar ilgili olan aşağıdaki bölümlerinde listelenmiştir.

#### 8.1.1. Genel Ayarlar (NVDA+kontrol+g)

Genel ayarlar iletişim kutusu tercihler menüsünde bulunmaktadır. içinde aşağıdaki seçenekler mevcuttur:

##### Dil

NVDA arayüzü ve mesajlarının gösterileceği dilin seçildiği bir seçim kutusudur. içinde birçok dil bulunur; ancak varsayılan ayar "Kullanıcı varsayılan Windows" ayarıdır. Bu seçenek NVDA'ya O an windowsun ayarlandığı dili kullanmasını söylemektedir.

Dili değiştirdiğinizde NVDA'nın yeniden başlatılması gerektiğini lütfen not edin. NVDA seçimi değiştirdiğinizde programı yeniden başlatmak isteyip istemediğinizi soaracaktır. Tamama bastığınızda NVDA yeniden başlayacaktır.

##### Çıkışta Ayarları (konfigürasyonu) Kaydet

Bu bir onay kutusudur ve işaretlendiğinde, NVDA'ya çıkışta yapılan ayarların kaydedilmesini söyler.

##### NVDA'dan Çıkmadan Önce uyar

Bu bir onay kutusudur ve NVDA'yı kapatırken, kapatmak isteyip istemediğinizi soran bir iletişim kutusunun görüntülenip görüntülenmeyeceğini kontrol eder. İşaretlendiğinde, NVDA'yı kapatmaya teşebbüs ettiğinizde, gerçekten çıkmak isteyip istemediğinizi soran bir iletişim kutusu açılır.

##### Kayıt Tutma (logging) Seviyesi

Bu bir seçim kutusudur ve NVDA çalışırken ne kadar kayıt tutacağınızı ayarlamanızı sağlar. Genellikle kullanıcıların çok fazla kayıt tutulmasını istemeye ihtiyaçları yoktur. Ancak, Bug raporlaması için bilgi sağlamak isterseniz, bu yararlı bir seçenek olabilir.

##### NVDA'yı Windowsu açınca Otomatik Olarak Başlat

Bu seçenek etkinleştirilirse, Windowsta oturum açar açmaz NVDA otomatik olarak başlayacaktır. Bu seçenek, yalnızca yüklenebilen NVDA kopyalarında mevcuttur.

##### Windows Giriş Ekranında NVDA'yı Kullan (Yönetici yetkisi gerekirr)

Windowsa kullanıcı adı ve şifre girerek oturum açıyorsanız, bu seçeneği etkinleştirdiğinizde, oturum açma ekranında NVDA da otomatik olarak başlayacaktır. Bu seçenek, yalnızca sisteme yüklenmiş olan NVDA kopyalarında mevcuttur.

##### Windows Giriş ve Diğer Güvenli Ekranlarda Mevcut kaydedilmiş Ayarları Kullan

Bu düğmeye basmak Şu anki NVDA ayarlarınızı NVDA system configuration dizinine kopyalar ve böylece oturum açma, kullanıcı hesapları kontrolü (uac) ve diğer güvenli ekranlarda NVDA bu ayarları kullanır. Tüm ayarlarınızın transfer edildiğinden emin olmak için, önce kontrol+NVDA+c tuşlarına basarak NVDA ayarlarınızı kaydettiğinizden emin olun veya NVDA menüsünden ayarlarınızı kaydedin. Bu seçenek, yalnızca yüklenebilen NVDA kopyalarında mevcuttur.

##### NVDA Güncellemelerini Otomatik Olarak Kontrol Et

Bu etkinleştirildiyse, NVDA güncel versiyon olup olmadığını otomatik olarak kontrol edecek ve güncelleme bulunduğunda sizi bilgilendirecektir. Ek olarak, NVDA Yardım menüsü altında bulunan, güncelleme olup olmadığına bak seçeneğini kullanarak istediğiniz zaman güncelleme kontrolü yapabilirsiniz.

#### 8.1.2. Sentezleyici Seçimi (NVDA+kontrol+s)

Tercihler menüsü içindeki "sentezleyici..." altında bulunan sentezleyici iletişim kutusu, NVDA'nın hangi sentezleyiciyle konuşacağını seçmenizi sağlar. İstediğiniz sentezleyiciyi seçtikten sonra, Tamam düğmesine basarsanız, NVDA seçilen sentezleyiciyi yükleyecektir. Sentezleyici yükleme sırasında bir hata oluşursa, NVDA sizi bir mesajla uyarıp önceki sentezleyiciyi kullanmaya devam edecektir.

##### Sentezleyici

Bu seçenek, NVDA'nın konuşma çıktısı için kullanmasını istediğiniz sentezleyiciyi seçmenizi sağlar.

NVDA'nın desteklediği sentezleyicilerin listesi için lütfen Desteklenen Konuşma Sentezleyicileri bölümüne bakın.

Bu listede sunulan seçeneklerden biri de "Konuşma Yok" ögesidir ve NVDA'yı hiç konuşma çıktısı olmadan kullanmanızı sağlar. BU, NVDA'yı yalnızca braille ekran ile kullanmak isteyenler ve belki de yalnızca konuşma ekranlarını görmek isteyen gören NVDA geliştiricileri için yararlı olabilir.

##### Çıktı Aygıtı

Bu seçenek, NVDA'nın seçilen sentezleyicinin üzerinden konuşacağı ses kartını seçmenizi sağlar.

#### 8.1.3. Ses Ayarları (NVDA+kontrol+v)

Tercihler menüsü içinde bulunan Ses Ayarları iletişim kutusu, konuşma sesini değiştirmenizi sağlayan seçenekler içerir. Konuşma parametrelerini istenen her yerden değiştirebileceğiniz daha hızlı bir alternatif için, lütfen Hızlı Sentezleyici Ayarları bölümüne bakın.

Ses ayarları iletişim kutusunda şu seçenekler bulunmaktadır:

##### Ses

Bu iletişim kutusuna girdiğinizde karşınıza çıkan ilk seçenek, yüklediğiniz sentezleyicinin seslerinin listelendiği bir seçim kutusudur. Oklara basarak farklı ses seçeneklerini dinleyebilirsiniz. Sol ve yukarı yön tuşları sizi listenin yukarısına götürürken, sağ ve aşağı yön tuşları listenin aşağısına doğru götürür.

##### Konuşucu

NVDA ile gelen Espeak sentezleyicisini kullanıyorsanız, burası, sentezleyicinin konuşacağı konuşucuların listelendiği bir seçim kutusudur. Espeak konuşucuları farklı seslere benzer ve bir sese farklı özelliklerin yüklenmesini sağlar. Bazı sesler kadın, bazıları erkek, hatta bazıları kurbağ sesi gibi çıkacaktır.

##### Hız

Bu seçenek sesin hızını değiştirmenizi sağlar. Burası 0'dan 100'e giden bir göstergedir, ve 0 en yavaşı gösterirken, 100 en hızlıyı gösterir.

##### Ses Perdesi

Bu seçenek sesin perdesini değiştirmenizi sağlar. Burası 0'dan 100'e giden bir göstergedir, ve 0 en düşük perdeyi yani kalını gösterirken, 100 en yüksek perdeyi yani en inceyi gösterir.

##### Ses Seviyesi

Burası 0'dan 100'e giden bir göstergedir, ve 0 en düşük ses seviyesini gösterirken, 100 en yüksek ses seviyesini gösterir.

##### Tonlama

Bu seçenek, sentezleyicinin konuşmak için ne kadar tonlama (iniş çıkış) kullanacağını belirlemenizi sağlayan bir göstergedir. Şu an itibariyle bu özelliği sağlayan tek sentezleyici Espeak sentezleyicisidir.

##### Konuşma Dilinin Otomatik Değişimi

Bu onay kutusu, okunmakta olan belgedeki metinlerin dili tanımlandıysa,, NVDA'nın konuşma dilini otomatik olarak değiştirip değiştirmemesiyle ilgili ayarı yapmanızı sağlar. Bu seçenek varsayılan olarak etkinleştirilmiştir. Şuanda sadece ESpeak sentezleyicisi otomatik dil değişimini desteklemektedir.

##### Otomatik Lehçe Değişimi

Otomatik dil değişimiyle ilgili seçenek etkinse, bu onay kutusu da okunan belgedeki lehçe değişikliklerine göre NVDA'nın da konuşma dilini otomatik olarak değiştirip değiştirmemesiyle ilgili ayarı yapmanızı sağlar. Örneğin, ABD İngilizcesiyle yazılmış bir belge içinde Büyük Krallık İngilizcesiyle yazılmış kısımlar varsa, NVDA konuşma dilini otomatik olarak ABD İngilizcesinden Büyük Krallık İngilizcesine değiştirebilir. Bu seçenek varsayılan olarak etkin değildir.

##### Noktalama İşaretlerini Söyleme düzeyi

Kısayol tuşu: NVDA+p

Bu, noktalama ya da başka işaretlerin ne kadarının sözcük olarak seslendirileceğiyle ilgili ayarı değiştirmenizi sağlar. Örneğin, Tümü olarak ayarladığınızda işaretlerin hepsi sözcük olarak seslendirilir. Bu ayarlamadan sadece halihazırda kullanılan sentezleyici değil; tüm sentezleyiciler etkilenir.

##### Büyük Harflerde Ses Perdesi Değişim Yüzdesi

Bu yazı alanı , büyük harfler seslendirilirken ses perdesinin hangi oranda değiştirileceğini belirlemenizi sağlar. Bu değer yüzde belirtir ve negatif değer sesi kalınlaştırırken pozitif değer sesi inceltecektir. Ses perdesinde değişiklik olmasını istemezseniz buraya 0 yazabilirsiniz. Wave tabanlı sentezleyiciler bu özelliği desteklemez.

##### Büyük Harflerden Önce Büyük De

Bu ayar bir onay kutusudur ve işaretlendiğinde, metin içinde oklarla dolaşırken veya bir karakteri yazarken, karakter büyük yazılmışsa, öncesinde "büyük" sözcüğü söylenecektir. Genellikle, NVDA büyük harflerde sesi bir miktar inceltir. ancak bunu desteklemeyen sentezleyiciler için, bu seçenek oldukça kullanışlı olabilir.

##### Büyük harflerde Bip sesi çıkar

Bu onay kutusu işaretlenirse, NVDA büyük yazılmış bir karakterle karşılaştığında bip sesi çıkaracaktır. Büyük Harflerden önce Büyük deme onay kutusunda olduğu gibi, büyük harfler için sesini inceltemeyen sentezleyiciler için, bu seçenek yararlıdır.

##### Destekleniyorsa Kodlama İşlevini Kullan

Bazı sözcükler sadece bir karakterden oluşabilir, ancak o karakterin bir sözcüğün içerisinde kodlanırkenki telaffuzu farklılık gösterir. Örneğin, İngilizce'de "a" hem bir harftir hem de tek başına bir sözcük. Sözcükken "a" olarak okunurken kodlama sırasında "ey" olarak seslendirilmelidir. Bu seçenek, tabii destekliyorsa, mevcut sentezleyicinin bu iki durumu birbirinden ayırt etmesine olanak sağlar. Birçok sentezleyici bu işlevi destekler.

Bu seçenek genel olarak etkin olmalıdır. Öte yandan, bazı Microsoft SAPI sentezleyiciler bu işlevi desteklemezler ve bu seçenek etkin olduğunda, yazarken ve okurken karakterlerin seslendirilmemesi gibi tuhaf tepkiler verebilirler. Eğer karakterlerin seslendirilmemesi gibi bir sorun yaşıyorsanız bu seçeneği etkisizleştirmeniz problemi çözecektir.

#### 8.1.4. Hızlı Sentezleyici Ayarları

Eğer NVDA ile çalışırken ses ayarları iletişim kutusuna gitmeden herhangi bir yerde seri biçimde konuşma ayarlarını değiştirmek istiyorsanız, en sık kullanılan konuşma ayarlarını değiştirmenizi sağlayan bazı NVDA tuş komutları bulunmaktadır:

Ad | Masaüstü Kısayol tuşu | Dizüstü Kısayol tuşu | Tarif
--- | --- | --- | ---
Bir sonraki sentezleyici ayarına gitme | NVDA+kontrol+Sağ Yön tuşu | NVDA+kontrol+shift+Sağ Yön tuşu | Geçerli sentezleyici ayarından bir sonrakine geçer. eğer en son sentezleyici ayarındaysanız en baştakine atlar
Bir önceki sentezleyici ayarına gitme | NVDA+kontrol+SolYön tuşu | NVDA+kontrol+shift+Sol Yön tuşu | Geçerli sentezleyici ayarından bir öncekine geçer. eğer en baştaki sentezleyici ayarındaysanız en sondakine atlar
Geçerli sentezleyici ayarını arttırma | NVDA+kontrol+YukarıYön tuşu | NVDA+kontrol+shift+Yukarı Yön tuşu | üzerinde bulunduğunuz sentezleyici ayarını arttırır. (örnek: hızı arttırır, bir sonraki sesi seçer, ses seviyesini arttırır.)
Geçerli sentezleyici ayarını azaltma | NVDA+kontrol+Aşağı Yön tuşu | NVDA+kontrol+shift+Aşağı Yön tuşu | üzerinde bulunduğunuz sentezleyici ayarını azaltır. (örnek: hızı azaltır, bir önceki sesi seçer, ses seviyesini azaltır.)

#### 8.1.5. Braille Ayarları

Braille ayarları, tercihler menüsüne gidildikten sonra braille ayarları bölümünden yapılabilir.

##### Braille Ekran

Braille ayarlarındaki ilk seçenek "Braille Ekran" diyen bir seçim kutusudur. Sisteminizde hangi braille sürücülerin yüklü olduğuna bağlı olarak, size çeşitli seçenekler sunulacaktır. Bu seçenekler arasında yön tuşlarınızı kullanarak dolaşın.

"Braille Yok", braille kullanmadığınız anlamına gelir.

Lütfen desteklenen braille ekranlarla ilgili daha fazla bilgi için Desteklenen Braille Ekranlar bölümüne bakın.

##### Port

Bu seçenek, eğer mevcutsa, seçtiğiniz kabartma ekranla hangi port ya da bağlantı tipini kullanarak bağlantı kuracağınızı belirlemenizi sağlar. Bu, kabartma ekranınız için mevcut seçeneklerin sunulduğu bir seçim kutusudur.

Varsayılan olarak, NVDA otomatik port belirlemeyi kullanır, yani kabartma ekranla bağlantı mevcut USB ve bluetooth araçları taranarak otomatik olarak belirlenir. Ancak, bazı kabartma ekranlar için, hangi bağlantıyı kullanacağınızı özel olarak belirleyebilmeniz de mümkündür. Genel seçenekler (NVDA'ya varsayılan otomatik port seçme prosedürünü kullanmasını söyleyen) "Otomatik", "USB", "Bluetooth" ve eğer kabartma ekranınız destekliyorsa seri bağlantı portlarıdır.

Bu bölüm braille ekranınız yalnızca otomatik port belirlemeyi destekliyorsa gösterilmez.

Desteklenen bağlantı tipleri ve mevcut portlar için daha fazla detaya ulaşmak için desteklenen braille ekranlar bölümünde Braille ekranınızın dokümantasyonuna baş vurabilirsiniz.

##### Çıktı Tablosu

Bu iletişim kutusundaki bir sonraki seçenek braille çıktı tablosu seçim kutusudur. Bu seçim kutusunda, farklı diller için braille tabloları bulacaksınız. Seçilen tablo, kabartma ekranda metnin nasıl gösterileceğini belirler. Bir braille tablodan diğerine yön tuşlarını kullanarak geçebilirsiniz.

##### Girdi Tablosu

Önceki seçeneği bütünleyen bir özellik olarak, bulacağınız sonraki ayar braille girdi tablosu seçim kutusudur. Seçilen tablo kabartma ekranınızın klavyesinden braille olarak metin girişi yapmanız için kullanılır . NVDA şuanda yalnızca bilgisayar braille girişini destekler, dolayısıyla sadece 8 noktalı bilgisayar braille tabloları gösterilir. Bir braille tablodan diğerine yön tuşlarını kullanarak geçebilirsiniz.

Bu işlev yalnızca, üzerinde klavye bulunan ve sürücüsü bu özelliği destekleyen braille ekranlar için geçerlidir. Üzerinde klavye bulunduğu halde kabartma ekran bu özelliği desteklemiyorsa, bu Desteklenen Kabartma Ekranlar bölümünde belirtilir.

##### İmleç altındaki sözcüğü bilgisayar braille olarak Genişlet

Bu seçenek, imlecin üzerinde bulunduğu sözcüğün kısaltmasız bilgisayar braille ile gösterilmesini sağlar.

##### İmleç inip Çıkma Hızı

Bu seçenek, imleç inip çıkma hızının milisaniyede ne kadar hızlı olacağını değiştirmenizi sağlayan rakamsal bir alandır.

##### Mesaj Zaman Aşımı Saniyesi

Bu seçenek, sistem mesajlarının braille ekranda ne kadar uzun süre gösterileceğini kontrol eden bir rakamsal alandır. 0 yazılırsa mesajların gösterimi tamamen kapatılır.

##### Braille'in İzleyeceği İmleç

Kısayol tuşu: NVDA+kontrol+t

Bu seçenek Braille ekranın sistem imlecini mi yoksa nesne sunucusu/inceleme imlecini mi izleyeceğini seçmenizi sağlar.

##### Paragraf Paragraf Oku

Etkinleştirilirse, braille yazı satır yerine paragraf bazında görüntülenir. Aynı zamanda, önceki satır ve sonraki satır komutları da bu ayar uyarınca önceki ya da sonraki paragrafa gider. Bu, braille ekranı, daha fazla metin sığması için sürekli kaydırmak zorunda olmayacağınız anlamına gelir. Sayesinde, uzun metinleri daha akıcı olarak okuyabilirsiniz. Varsayılan olarak, bu ayar etkinleştirilmemiştir.

#### 8.1.6. Klavye Ayarları (NVDA+kontrol+k)

Bu iletişim kutusu tercihler menüsü içindeki "Klavye Ayarları..." altında bulunur. içinde aşağıdaki seçenekler mevcuttur:

##### Klavye Düzeni

Bu seçim kutusu, NVDA'nın hangi tür klavye düzenini kullanacağını seçmenizi sağlar. Şu an itibariyle NVDA ile gelen 2 düzen masaüstü ve dizüstü düzenleridir.

##### Büyük Harf Kilidini NVDA Tuşu Olarak Kullan

Bu oanay kutusu işaretlenirse, büyük harf kilidi tuşu NVDA değişken tuşu olarak kullanılabilir.

##### Normal insert tuşunu NVDA Tuşu Olarak Kullan

Bu onay kutusu işaretlenirse, genellikle yön tuşlarının üzerinde home ve end tuşlarının yanında bulunan insert tuşu NVDA değişken tuşu olarak kullanılabilir.

##### Numaratördeki insert tuşunu NVDA Değişken Tuşu Olarak Kullan

Bu onay kutusu işaretlenirse, numaratördeki insert tuşu NVDA değişken tuşu olarak kullanılabilir.

Hiçbir tuş NVDA tuşu olarak ayarlanmazsa, bazı NVDA komutları kullanılamaz. Dolayısıyla, bütün tuşlar seçilmemiş durumdaysa, Klavye Ayarları iletişim kutusu tamam düğmesine basıldığında bir hata mesajı gösterir. Bu mesajı kapattıktan sonra, iletişim kutusunu uygun bir şekilde kapatabilmek için en az bir tuşu NVDA tuşu olarak seçmelisiniz.

##### Yazılan Karakterleri Söyle

Kısayol tuşu: NVDA+2

Etkinleştirildiğinde, NVDA yazdığınız her karakteri söyleyecektir.

##### Yazılan Sözcükleri Söyle

Kısayol tuşu: NVDA+3

Etkinleştirildiğinde, NVDA yazdığınız her sözcüğü söyleyecektir.

##### Karakterlere Basıldığında Konuşmayı Durdur

Açıksa,, bu seçenek bir karaktere basıldığında konuşmanın durmasına neden olur. Varsayılan olarak açıktır.

##### Enter tuşuna basıldığında konuşmayı durdur

Açıksa, bu seçenek enter tuşuna basıldığında konuşmanın durmasına neden olur. Varsayılan olarak açıktır.

##### Tümünü okurken atlamaya izin ver

Açıksa, tümünü okuma komutu verildiğinde belli dolaşma komutları kullanıldığı zaman (örneğin tarama kipinde hızlı dolaşım tuşları ya da paragraf veya satır değiştirme komutları) konuşma durdurulmaz, yerine okuma atlanılan konumdan itibaren devam eder.

##### Büyük Harf Kilidi Açıkken, şifte basılarak küçük harf Yazılırsa Bip Sesi Çıkar

Etkinleştirildiğinde, büyük harf kilidi açıkken şift tuşuyla birlikte bir harfe basıldığında uyarı bipi duyulacaktır. Genellikle, büyük harf kilidi açıkken şiftle birlikte bir harf yazmak istem dışıdır ve çoğunlukla büyük harf kilidinin açık olduğunun farkında olunmamasından kaynaklanır. o yüzden, bu konuda uyarılmak oldukça yararlı olabilir.

##### Komut Tuşlarını Söyle

Kısayol tuşu: NVDA+4

Etkinleştirildiğinde, NVDA bastığınız karakter olmayan (örnek, kontrol, Şift VS.) her tuşu söyleyecektir. Buna kontrolle birlikte basılan harflerden oluşan tuş kombinasyonları da dahildir.

#### 8.1.7. Fare Ayarları (NVDA+kontrol+m)

Fare ayarları iletişim kutusu tercihler menüsü içindeki "Fare Ayarları..." altında bulunur. içinde aşağıdaki seçenekler mevcuttur:

##### Fare Şekil Değişikliğini Bildir

Bu onay kutusu işaretlendiğinde, fare işaretleyicisinin şekli her değiştiğinde NVDA bunu bildirecektir. Fare işaretleyicisi pencerelerde bir alanın yazılabilir olduğu veya bir şeyin yüklendiği gibi bilgileri vermek için şekil değiştirir.

##### Fare İzlemesini Etkinleştir

Kısayol tuşu: NVDA+m |

Etkinleştirildiğinde, fare ile ekranda dolaşırken, NVDA, fare işaretinin altında bulunan metni söyleyecektir. Bu, ekrandaki bir şeyi nesne dolaşımı yerine, fiziksel olarak fareyi hareket ettirerek bulmanızı sağlar.

##### Metin Birim Çözünürlüğü

Eğer NVDA siz hareket ettikçe fare altındaki metni söyleyecek biçimde ayarlandıysa, bu seçenek, tam olarak ne kadar metnin söyleneceğini seçmenizi sağlar. Seçenekler, karakter, sözcük, satır ve paragraftır.

##### Fare altındaki nesne tiplerini Seslendir

Bu onay kutusu işaretlenirse, NVDA bir nesneye geldiğinde o nesnenin işlevini (türünü) belirtecektir.

##### Fare hareketlerinde Koordinatları Ses Çalarak Belirt

Bu onay kutusunu işaretlemek, NVDA'nın fare hareket ettikçe bip çalmasını sağlar ve böylece kullanıcı ekranda farenin nerede olduğunu anlayabilir.

##### Seçili bölgelerde dolaşırken fare koordinat sesini yükselt

Eğer "fare hareket ettikçe ses çal" onay kutusu işaretliyse, bu onay kutusu işaretlendiğinde, sesli koordinatların miktarı ekranın parlaklığına göre kontrol edilir. yani seçili bir bölgede ses daha yüksek çıkar. Bu, windows Vistada bazı performans sorunlarına yol açabileceğinden, varsayılan olarak işaretli değildir.

#### 8.1.8. İnceleme İmleci Ayarları

Tercihler menüsü içinde "İnceleme İmleci Ayarları..." altında bulunur. içinde aşağıdaki seçenekler mevcuttur:

##### Sistem Odağını Takip et

Kısayol tuşu: NVDA+7 |

Etkinleştirildiği zaman, odak değiştiğinde inceleme imleci de sistem odağının bulunduğu nesne üzerinde konumlanır.

##### Sistem Düzenleme İmlecini takip et

Kısayol tuşu: NVDA+6

Etkinleştirildiğinde, sistem düzenleme imleci hareket ettikçe, inceleme imleci de onun gittiği yere gidecektir.

##### Fare İmlecini Takip Et

Etkinleştirildiğinde, fare hareket ettikçe inceleme imleci de onu izleyecektir.

##### Basit İnceleme Kipi

Etkinleştirildiğinde, görünmez nesneler ve sadece düzenleme amacıyla kullanılan nesneler vb kullanıcıyı ilgilendirmeyecek nesneleri yoksaymak için, NVDA dolaşılabilecek nesne hiyerarşisini filtreleyecektirr.

#### 8.1.9. Nesne Sunumu Ayarları (NVDA+kontrol+o)

Tercihler menüsü içinde "Nesne Sunumu Ayarları..." altında bulunur. içinde aşağıdaki seçenekler mevcuttur:

##### İpuçlarını (baloncukları) bildir

İşaretlendiğinde NVDA'ya çıkan baloncuk ipuçlarını bildirmesini söyleyen bir onay kutusudur. Bir çok pencere ve kontrol fareyle üzerine gelindiğinde veya üzerine odaklanıldığında küçük mesajlar veya ipuçları (baloncuklar( göstermektedir.

##### Yardım Balonlarını Bildir

İşaretlendiğinde NVDA'ya çıkan yardım balonlarını bildirmesini söyleyen bir onay kutusudur. Yardım balonları ipucu balonlarına benzer, ancak boyut olarak daha büyüktür ve yerel ağ kablosunun takılı olmaması veya windows güvenliği gibi sistemsel olaylarla ilgilidir.

##### Nesne Kısayol Tuşlarını Bildir

Bu onay kutusu işaretlendiğinde, NVDA bir kontrol veya belirli bir nesne üzerine geldiğinde, ilgili kısayol tuşunu da söyler. Örneğin, menü çubuğundaki dosya menüsünün kısayol tuşu alt+d olabilir.

##### Nesne Konum Bilgisini Bildir

Bu seçenek, Nesnenin 1 bölü 4 gibi konum bilgisinin nesne dolaşımı veya klavye odağıyla üzerine gelindiğinde bildirilip bildirilmeyeceğini seçmenizi sağlar.

##### Mevcut Değilse Nesne Konum Bilgisini Tahmin Et

Eğer nesne konum bilgisinin bildirimi açıksa, Bu seçenek, NVDA'ya başka biçimde belirli bir kontrolde mevcut olmayan nesne konum bilgisini tahmin etme olanağı sağlar.

Açık olduğunda, NVDA, araç çubukları ve menü çubukları gibi daha fazla nesnenin konum bilgisini bildirecek, ancak verilen bilgilerde küçük hatalar meydana gelebilecektir.

##### Nesne Tariflerini Bildir

Nesne adıyla birlikte tarifini duymak istemiyorsanız, bu onay kutusunun işaretini kaldırın.

##### Aşama Çubuğu bildirimi

Kısayol tuşu: NVDA+u |

Bu seçenek Aşama çubuğu bilgilerini NVDA'nın size nasıl bildireceğini kontrol etmenizi sağlar.

içinde aşağıdaki seçenekler mevcuttur:

- Kapalı Aşama çubuğu güncellemeleri bildirilmez.
- Konuş Bu seçenek NVDA'ya aşama çubuğu güncellemelerini yüzde olarak sölemesini belirtir. Aşama çubuğu her değiştiğinde, NVDA yeni değeri söyleyecektir.
- Bip Sesi Çıkar: Bu, NVDA'ya aşama çubuğu her değiştiğinde bip sesi çıkarmasını söyler. Bip sesinin yükselmesi , aşama çubuğunun tamamlanmasının yaklaştığı anlamına gelir.
- Konuş ve Bip Sesi Çıkar Bu seçenek NVDA'ya aşama çubuğu güncelenirken, hem konuşup hem bip sesi çıkarmasını söyler.

##### Arka Plan Aşama çubuklarını Bildir

Bu seçenek, NVDA'nın bir aşama çubuğu o an fiziksel olarak ekranda olmasa bile güncellemeleri takip edip belirtmesini sağlar. Aşama çubuğu olan bir pencereyi küçülttüyseniz veya başka bir noktaya geçtiyseniz, NVDA bu çubuğu izler ve başka bir işle uğraşırken, aynı zamanda güncellemeleri de takip etmenizi sağlar.

##### Dinamik İçerik Değişimlerini Bildir

Kısayol tuşu: NVDA+5

Terminal veya chat programlarının geçmiş alanları gibi belirli nesnelerdeki yeni içeriğin belirtilip belirtilmeyeceğini kontrol eder.

#### 8.1.10. Girdi Kompozisyon Ayarları

Girdi kompozisyon ayarları iletişim kutusu Tercihler menüsü altında bulunabilir. Bu iletişim kutusu NVDA'nın Çince, Japonca ve Korece gibi dillerle ilgili girişleri, IME veya Text Service girdi metodları, nasıl bildireceğini ayarlamanızı sağlar. Taşıdıkları özellik ve bilgiler açısından girdi metodları farklılaştığından, daha verimli bir yazma deneyimi için bu seçenekleri her girdi metodu için ayrı ayrı konfigüre etmeniz gerekebilir.

##### Mevcut tüm önerileri otomatik olarak seslendir

Varsayılan olarak açık olan bu seçenek, bir öneri listesi oluştuğunda, görünen tüm önerilerin seslendirilip seslendirilmeyeceğini ayarlamanızı sağlar. Bu seçeneğin açık olması, chinese New ChangJie veya Boshiami gibi pictographic girdi metodları için faydalı olabilir. Ancak, chinese New Phonetic gibi phonetic girdi metodları için, seçeneğin kapalı olması daha faydalı olabilir. Tüm semboller benzer seslere sahip olduğu için öneri listesinde yön tuşlarını kullanarak seçim yapmak daha uygundur.

##### Seçili Öneriyi Seslendir

Varsayılan olarak açık olan bu seçenek, bir öneri listesi ortaya çıktığında ya da seçim değiştiğinde, seçili önerinin seslendirilip seslendirilmeyeceğini belirlemenizi sağlar. Seçimin yön tuşlarıyla değiştirilebildiği (Chinese New Phonetic) gibi girdi metodları için bu gereklidir, ama bazı girdi metodları için bu seçeneğin kapalı olması daha verimli olacaktır. Bu seçenek kapalı olsa dahi, nesne dolaşımı yoluyla önerileri manuel olarak inceleyebilmeniz için, inceleme imleci seçili önerinin üzerinde konumlandırılır.

##### Öneriler için daima kısa karakter tanımlarını da kullan

This option, which is on by default, allows you to choose whether or not NVDA should provide a short description for each character in a candidate, either when its selected or when its automatically read when the candidate list appears. Note that for locales such as Chinese, the announcement of extra character descriptions for the selected candidate is not affected by this option. Bu seçenek Korece ve Japonca girdi metodları için faydalı olabilir.

##### İfade okunuşlarındaki değişiklikleri bildir

Chinese New Phonetic ve New ChangJie gibi bazı girdi metodları (kimi zaman precomposition string olarak bilinen) ifade okumalarına sahiptir. Bu seçenekle, ifadelerin okunuşlarında yeni karakter girişlerinin seslendirilip seslendirilmeyeceğini ayarlayabilirsiniz. Bu seçenek varsayılan olarak açıktır. Chinese ChangJie gibi bazı eski girdi metodlarının ön kompozisyon ifade okumaları yerine doğrudan ifade kompozisyonlarını kullandığını not edin. Lütfen ifade kompozisyonunun seslendirilmesiyle ilgili ayar için sonraki seçeneğe bakın .

==== İfade Kompozisyonundaki Değişiklikleri Bildir === After reading or precomposition data has been combined into a valid pictographic symbol, most input methods place this symbol into a composition string for temporary storage along with other combined symbols before they are finally inserted into the document. This option allows you to choose whether or not NVDA should report new symbols as they appear in the composition string. Bu seçenek varsayılan olarak açıktır.

#### 8.1.11. Tarama Kipi Ayarları (NVDA+kontrol+b)

Tarama Kipi Ayarları iletişim kutusu tercihler menüsü içindeki "Tarama Kipi..." bölümünün altında bulunur.

içinde aşağıdaki seçenekler mevcuttur:

##### Satır Başına Düşen Maksimum Karakter sayısı

Bu alan, tarama kipinde görüntülenecek her bir satırın karakter cinsinden maksimum uzunluğunu ayarlar.

##### Sayfa Başına Düşen Maksimum Satır sayısı

Bu değer, önceki sayfa ve sonraki sayfa tuşlarıyla tarama kipinde gösterilen belge içinde hareket ettiğinizde, kaç satır gidileceğini belirler.

##### Destekleniyorsa Ekran Düzenini Kullan

Kısayol tuşu: NVDA+v

Bu seçenek, tarama kipindeki bağlantı ve metin gibi içeriklerin her birinin ayrı satırlarda gösterilmesi ya da ekranda görsel olarak nasıl görünüyorsa o biçimde aktarılması seçenekleri arasında tercih yapmanızı sağlar. Etkinleştirilirse, ekrandaki içerik, görsel olarak nasıl görünüyorsa öyle sergilenir. ancak devre dışı bırakılırsa, her alan ayrı satırlara yerleştirilir.

##### Sayfa yüklendiğinde Otomatik Olarak Hepsini Oku

Bu onay kutusu tarama kipinde yüklenen sayfanın otomatik olarak okunmaya başlanmasıyla ilgili ayarı değiştirir. Bu seçenek varsayılan olarak etkindir.

##### Düzenleme Tablolarını Dahil Et

Bu seçenek, sadece sayfa düzeniyle ilgili, veri içermeyen tablolarla karşılaştığında NVDA'nın nasıl davranacağını etkiler. Açıksa, NVDA bu tablolarla karşılaştığında normal tablolara davrandığı gibi tepki verir, Belge Format Ayarları nasıl yapıldıysa o şekilde belirtir ve tek tuş dolaşımı ile bu tablolara da ulaşılır. Devre dışı bırakıldığında, NVDA sadece sayfa düzeniyle ilgili olarak oluşturulmuş tabloları bildirmez ve tek tuş dolaşımıyla da bu tablolara ulaşılmaz. Ancak, tablodaki metin normal metin olarak gösterilir. Bu seçenek varsayılan olarak kapalıdır.

##### Başlık ve Bağlantı gibi alanların belirtilmesini ayarlama

Başlıklar, bağlantılar, tablolar ve listeler gibi kontrollerin seslendirilmesiyle ilgili ayarlar için, lütfen Belge Formatları İletişim Kutusu içerisindeki seçeneklere bakın.

##### Odak Değişiminde Otomatik Odak Kipi

Bu seçenek, odak değişiminde odak kipinin açılmasını sağlar. Örneğin, Bir web sayfasında tab tuşuyla bir form alanına geldiyseniz ve bu seçenek işaretliyse, otomatik olarak odak kipi açılacaktır.

##### Düzenleme İmleci İçin Otomatik Odak Kipi

Bu seçenek işaretliyse, yön tuşlarıyla dolaşırken NVDA'nın odak kipine girmesini ve çıkmasını sağlar. Örneğin bir web sayfasında aşağı yön tuşuyla dolaşırken bir yazı alanına gelirseniz, NVDA otomatik olarak sizi odak kipine alacaktır. oklarla yazı alanının dışına çıktığınızda ise sizi tekrar tarama kipine geri döndürecektir.

##### Odak Kipiyle Tarama Kipi Arasındaki Geçişi Ses Çalarak bildir

Bu seçenek etkinse, odak kipi ve tarama kipi arasında geçiş yaparken NVDA bunu konuşarak değil, özel bir ses çalarak bildirecektir.

#### 8.1.12. Belge format Ayarları (NVDA+kontrol+d)

Bu iletişim kutusu tercihler menüsü içindeki "Belge Formatları..." altında bulunur.

Buradaki birçok onay kutusu belge içinde imleci hareket ettirirken hangi tür biçimlendirmeleri otomatik olarak duymak istediğinizi ayarlamanızı sağlamak içindir. Örneğin, yazı Tipi Adını Bildir onay kutusunu işaretlerseniz, oklarla başka bir yazı tipiyle yazılan bir metne her gittiğinizde, yazı tipi adı bildirilecektir.

Şunların bildirimini ayarlayabilirsiniz:

- Yazı tipi adı
- Yazı tipi boyutu
- Yazı tipi özellikleri
- Metin hizzalaması
- Renkler
- editör değişiklikleri
- Metin sitilleri
- Yazım hataları
- Sayfa numaraları
- Satır numaraları
- Satır girintisi
- Tablolar
- Tablo satır/sütun başlıkları
- Tablo hücre koordinatları
- Bağlantılar
- Başlıklar
- Listeler
- Alıntılar
- Sınır imleri
- Çerçeveler

##### imleç sonrasındaki biçim değişikliklerini bildir

Bu seçenek NVDA'ya konuştuğu satırda herhangi bir biçim değişikliği varsa bildirmesini söyler. Ancak bu, performansı yavaşlatabilir.

Varsayılan olarak NVDA sistem düzenleme imleci veya inceleme imlecinin bulunduğu konumdaki biçim değişikliklerini bildirecektir, ve bazı durumlarda yalnızca performansı yavaşlatmayacaksa satırın geri kalanındaki değişiklikleri belirtebilir.

Biçimlendirmenin önemli olduğu Microsoft Word belgesi gibi belgelerde düzeltme yaparken bu seçeneği etkinleştirin.

#### 8.1.13. Konuşma Sözlükleri

Tercihler menüsünde bulunan konuşma sözlükleri menüsü, belirli sözcük veya öbeklerin NVDA tarafından nasıl söyleneceğini ayarlayabileceğiniz iletişim kutularını içermektedir. şu an itibariyle 3 farklı konuşma sözlüğü bulunmaktadır. bunlar:

- varsayılan Bu sözlükteki kurallar tüm NVDA konuşmalarını etkiler.
- Ses Bu sözlükteki kurallar o an kullanılan sentezleyici sesini etkiler.
- Geçici Bu sözlükteki kurallar tüm NVDA konuşmalarını etkiler ancak sadece NVDA'nın açık olduğu o oturumda geçerlidir Bu kurallar geçicidir ve NVDA yeniden başlatıldığında kaybolacaktır.

tüm sözlük iletişim kutularında konuşma işlemlerinde kullanılacak kuralların bir listesi bulunmaktadır. İletişim kutularında ayrıca, Kural Ekle, Düzenle ve Sil düğmeleri de mevcuttur.

Sözlüğe yeni bir kural eklemek için önce ekle düğmesine basın, iletişim kutusundaki alanları doldurun ve tamam düğmesine basın. bundan sonra kural listesinde eklediğiniz yeni kuralı da göreceksiniz. Ancak, kurallarınızı kaydettiğinizden emin olabilmek için, kural ekleme/düzenleme işiniz bitikten sonra sözlük iletişim kutusunu tamam düğmesine basarak tümüyle kapamayı unutmayın.

NVDA konuşma sözlüklerindeki kurallar, bir sözcüğün telafuzunu farklı bir şeye dönüştürmenizi sağlar. örneğin, NVDA'dan, kurbağ kelimesiyle her karşılaştığında buna "kuş" demesini isteyebilirsiniz. Kural Ekle iletişim kutusunda bunun en basit yolu, Öbek yazma alanına kurbağa,"Olarak Değiştir" yazma alanına da "kuş" yazmaktır. Ayrıca Yorum alanına kuralla ilgili şunun gibi bir tanım yazmak isteyebilirsiniz. Kurbağayı kuş olarak değiştirir.

Öte yandan, NVDA konuşma sözlükleri basit bir sözcük değişiminden çok daha güçlüdür. Kural ekle diyaloğunda ayrıca, kuralın büyük küçük harf duyarlı olup olmamasını ayarlayabileceğiniz bir onay kutusu da yer almaktadır. Yani NVDA sözcüğün büyük ya da küçük yazılışına bakabilir. Varsayılan olarak NVDA büyük küçük harfleri yoksaymaktadır. Bir diğer onay kutusu öbeğinizin düzenli bir ifade olup olmadığını belirtmenizi sağlar. Bir düzenli ifade, içinde bir seferde birden fazla karakterle eşleştirme yapmanızı sağlayan özel karakterler barındıran bir öbektir. bu eşleşme yalnızca rakamlar veya yalnızca harfler de olabilir. Düzenli ifadeler konusu bu kullanıcı rehberinde kapsanmamıştır, ancak webde size konuyla ilgili çok daha fazla bilgi verebilecek eğitimler bulunmaktadır.

#### 8.1.14. Noktalama/imla sözlüğü

Bu iletişim kutusu, noktalama ve imla işaretlerinin nasıl seslendirileceğini belirlemenizin yanısıra bu işaretlerin seslendirilme düzeylerini ayarlamanızı sağlar.

Önce semboller listesinden değişiklik yapmak istediğiniz sembol/işareti bulun. Olarak değiştir alanı, NVDA'nın sözkonusu işaretle karşılaştığında ne demesi gerektiğini belirlemenizi sağlar. Düzey alanı ise, işaretin seslendirilmesini istediğiniz en düşük imla seslendirme düzeyini belirlemenize imkan verir.

Bu ayarlamaları yaptıktan sonra tamam düğmesine basarak değişiklikleri kaydedebilir; iptal düğmesiyle de değişiklik öncesi ayarlara geri dönebilirsiniz.

#### 8.1.15. Girdi Hareketleri

Bu iletişim kutusunda, NVDA komutları için kullanılan hareketleri (klavyedeki tuşlar, braille ekrandaki düğmeler , vs.) özelleştirebilirsiniz.

Sadece, iletişim kutusu açılmadan önce kullanılabilen komutlar gösterilir. Örneğin, tarama kipiyle ilgili hareketleri özelleştirmek istiyorsanız, girdi hareketleri iletişim kutusunu tarama kipindeyken açmalısınız.

BU diyalogdaki ağaç, kullanılabilen NVDA komutlarını kategoriler altında gruplanmış olarak listeler. Bir komutla ilişkili hareketler o komutun altında listelenir.

Bir komuta girdi hareketi eklemek için, komutun üzerindeyken ekle düğmesine basın. Daha sonra, eklemek istediğiniz girdi hareketini yapın; örneğin klavyede tuş ya da tuş kombinasyonuna ya da braille ekranda düğmeye basın. Çoğu kez, bir hareket birden fazla şekilde değerlendirilebilir . Örneğin, klavyede bir tuşa bastıysanız, onun sadece mevcut klavye düzeni için geçerli olmasını isteyebilirsiniz (masaüstü ya da dizüstü düzenleri) ya da tüm düzenler için kaydedebilirsiniz. Bu durumda,, seçim yapmanız için bir menü belirir.

Bir komutla ilgili hareketi silmek için, hareket seçiliyken kaldır tuşuna basın.

Değişiklikleri yaptıktan sonra, kaydetmek için tamam, vazgeçmek için iptal tuşuna basın .

### 8.2. Konfigürasyonu Kaydetme ve Yeniden Yükleme

Varsayılan olarak, NVDA kapatılırken, konfigürasyonda yaptığınız değişiklikler kalıcı olarak kaydedilir. Ancak, bu seçenek tercihler menüsündeki genel ayarlar altından değiştirilebilir. Otomatik kaydetme ayarını değiştirdiyseniz, ayarları kalıcı olarak kaydetmek için NVDA menüsündeki Konfigürasyonu kaydet ögesini seçebilirsiniz.

Ayarlarınızda bir yanlışlık yaptığınızı düşünüyor ve eski ayarlarınıza geri dönmek istiyorsanız, NVDA menüsündeki "Kaydedilmiş Konfigürasyona Geri Dön" ögesini seçin. Aynı zamanda, NVDA'yı kurduğunuz zamanki konfigürasyonu geri yüklemek için, NVDA menüsü altında da bulunan Fabrika Ayarlarına Dön ögesini seçebilirsiniz.

Ayrıca aşağıdaki NVDA tuş komutları da yararlıdır:

Ad | Masaüstü Kısayol tuşu | Dizüstü Kısayol tuşu | Tarif
--- | --- | --- | ---
Ayarları (Konfigürasyonu) kaydet | NVDA+kontrol+c | NVDA+kontrol+c | Ayarlarınızı kaydeder ve böylece NVDA'dan çıktığınızda ayarlarınız kaybolmaz
Kaydedilmiş ayarlara (konfigürasyona) geri dön | NVDA+kontrol+r | NVDA+kontrol+r | Bir kez basıldığında NVDA konfigürasyonunu en son kaydetmiş olduğunuz haline, üç kez basıldığında fabrika ayarlarına döndürür

### 8.3. Konfigürasyon Profilleri

Bazen, farklı durumlar için farklı ayarlar kullanmak isteyebilirsiniz. Örneğin, yazı yazarken satır girintilerinin bildirimini etkinleştirmek ya da düzeltme okuması yaparken yazı biçimi özelliklerinin bildirimini açmak isteyebilirsiniz. NVDA konfigürasyon profillerini kullanarak bunu yapmanıza olanak tanır.

Bir konfigürasyon profili, sadece profil düzenlenirken değiştirilen ayarları kapsar. Konfigürasyon profillerinde, NVDA bütünlüğü için geçerli olan Genel Ayarlar iletişim kutusundakiler hariç, çoğu ayar değiştirilebilir.

Konfigürasyon profilleri elle aktif hale getirilebilir. Ayrıca, tetikleyuiciler vesilesiyle, örneğin belli bir uygulama açıldığında konfigürasyon profili otomatik olarak aktif hale getirilebilir.

#### 8.3.1. Temel Yönetim

Konfigürasyon profillerini NVDA menüsü altından "Konfigürasyon profilleri" öğesini seçerek yönetebilirsiniz. Ayrıca bunu bir tuş komutuyla yapabilirsiniz:

- NVDA+kontrol+p: Konfigürasyon profilleri iletişim kutusunu göster.

Bu iletişim kutusundaki ilk kontrol, mevcut profillerden birini seçebileceğiniz profil listesidir. İletişim kutusunu açtığınızda, o anda düzenlemekte olduğunuz profil seçilidir. Aktif profiller için onların elle aktifleştirildiği, tetiklendiği veya düzenlenmekte olduğuyla ilgili ek bilgiler de gösterilir.

Bir profili yeniden adlandırmak veya silmek için, Yeniden adlandır veya Sil düğmelerine basın.

Iletişim kutusunu kapatmak için Kapat düğmesine basın.

#### 8.3.2. Profil Oluşturma

Bir profil oluşturmak için, Yeni düğmesine basın.

Yeni Profil iletişim kutusunda, profil için bir ad girebilirsiniz. Ayrıca Bu profilin nasıl kullanılması gerektiğini seçebilirsiniz. Bu profili yalnızca elle seçerek kullanmak istiyorsanız, varsayılan olan Manuel etkinleştirme seçeneğini tercih edin. Aksi halde, bu profili otomatik olarak etkinleştirecek bir tetikleyici belirleyin. Kolaylık sağlamak amacıyla, profil için isim girmediyseniz, tetikleyici seçtiğinizde isim alanı seçiminize uygun olarak doldurulacaktır. Tetikleyiciler hakkında daha fazla bilgi için aşağıya bakın.

Tamam tuşuna basarak profili oluşturup yeni profili düzenlemek üzere konfigürasyon profilleri iletişim kutusunu kapatabilirsiniz.

#### 8.3.3. Manuel Etkinleştirme

Manuel olarak etkinleştir düğmesine basarak bir profili elle etkinleştirebilirsiniz. Etkinleştirildiğinde, başka profiller de tetikleyiciler nedeniyle aktifleştirilebilecektir, ama elle seçilen profildeki ayarlar tetiklenen profildeki ayarlardan farklıysa geçerli olan elle seçilen profildeki ayarlardır. Örneğin, mevcut uygulama tarafından bir profil tetiklendiyse ve bağlantıların bildirimi bu profilde etkinleştirildiği halde manuel olarak etkinleştirilmiş profilde bildirim kapalıysa, bağlantıların bildirimi yapılmayacaktır. Öte yandan, tetiklenen profilde normal konfigürasyondan farklı bir konuşmacı ayarladığınız halde manuel olarak etkinleştirdiğiniz profilde bu tür bir ayar yapmamışsanız, tetiklenen profildeki konuşmacı kullanılacaktır. Bu arada, yapacağınız bir ayar değişikliği manuel profil için kaydedilecektir. Manuel olarak aktifleştirilmiş profili devre dışı bırakmak için, profili konfigürasyon profilleri iletişim kutusunda seçtikten sonra Manuel devre dışı bırak düğmesine basın.

#### 8.3.4. Tetikleyiciler

Konfigürasyon Profilleri iletişim kutusunda Tetikleyiciler düğmesine bastığınızda, çeşitli tetikleyiciler için otomatik olarak etkinleştirilecek profilleri belirleyebilirsiniz.

Listede gösterilen mevcut tetikleyiciler aşağıdaki gibidir :

- Aktif uygulama: uygulamaya geçtiğinizde tetiklenir.
- Tümünü oku: Tümünü oku komutu verildiğinde tetiklenir.

Bir tetikleyici için otomatik olarak etkinleştirilecek profili değiştirmek için, tetikleyiciyi seçtikten sonra Profil listesinden istediğiniz profili seçin. Bir profil kullanılmasını istemiyorsanız (normal konfigürasyon) seçeniğini tercih etmelisiniz.

Konfigürasyon profilleri iletişim kutusuna dönmek için Kapat düğmesine basın.

#### 8.3.5. Profil Düzenleme

Bir profili manuel olarak etkinleştirdiyseniz, yapılacak değişiklikler bu profile kaydedilir. Aksi takdirde, herhangi bir ayar değişikliği en son tetiklenen profile kaydedilir. Örneğin, Not Dewfteri uygulaması için bir profil belirlemişseniz ve Not Defteri aktifse, NVDA ayarlarıyla ilgili değişiklikler bu profile kaydedilir. Son olarak, manuel olarak etkinleştirilmiş ya da tetiklenmiş bir profil söz konusu değilse, yapılacak değişiklikler normal konfigürasyon profiline kaydedilecektir.

Tümünü oku tetikleyicisiyle ilişkili profili düzenlemek isterseniz, bu profili manuel olarak etkinleştirmelisiniz.

#### 8.3.6. Tetikleyicileri Geçici Olarak Devre Dışı Bırakma

Bazen, tüm tetikleyicileri geçici olarak devre dışı bırakmak yararlıdır. Örneğin, manuel olarak etkinleştirdiğiniz bir profili ya da normal konfigürasyonu, herhangi bir tetikleyiciye atanmış bir profilin araya girmesini engelleyerek düzenlemek isteyebilirsiniz. Bunu, Konfigürasyon Profilleri iletişim kutusunda bulunan , Tüm tetikliyiceleri geçici olarak devre dışı bırak onay kutusunu işaretleyerek yapabilirsiniz.

### 8.4. Konfigürasyon Dosyalarının Konumu

NVDA taşınabilir sürümü, tüm ayarları, kişisel uygulama modüllerini ve kişisel sürücüleri NVDA dizininde bulunan ve UserConfig adı verilen dizinde saklamaktadır.

Kurulabilir NVDA sürümü ise, tüm ayarları, kişisel uygulama modülleri ve kişisel sürücüleri Windows kullanıcı profilinizde bulunan özel bir NVDA dizininde saklar. Yani, sistemdeki her kullanıcının kendi NVDA ayarları olabilir. Kurulu bir NVDA sürümünde kendi ayarlarınızın olduğu dizine gitmek için, başlat menüsünden sırasıyla programlar -> NVDA -> Kullanıcı Konfigürasyon Dizinine Gözat bölümüne girebilirsiniz.

Logon ve Kullanıcı hesapları (UAC) gibi NVDA çalışırken kullanılan noktalardaki ayarlar, NVDA'nın kurulum dizinindeki systemConfig dizininde saklanmaktadır. Genellikle bu ayarlara dokunulmamalıdır. NVDA'nın logon ve kullanıcı hesapları ekranlarındaki ayarlarını değiştirmek için, önce NVDA ile Windows'da oturum açarken kullanılacak ayarları yapın, AYARLARI KAYDEDİP daha sonra NVDA genel ayarlar iletişim kutusundaki düğmeyi kullanarak NVDA'ya bu mevcut konfigürasyonu logon ekranına kopyalamasını söyleyin.

## 9. Ekstra Araçlar

### 9.1. Kayıt Görüntüleyicisi

Araçlar menüsü altında bulunan kayıt görüntüleyicisi, NVDA'yı en son başlattığınızdan şimdiye kadar gerçekleşen tüm NVDA oturum açma çıktılarını görmenizi sağlar.

İçeriği okuyabilmenin yanısıra, Kayıt dosyasının bir kopyasını farklı kaydedebilir ya da kayıt görüntüleyicisi açık olduğundan bu yana En son çıktı görüntüsünü görebilmek için ekranı güncelleyebilirsiniz. Bu işlemler görüntüleyicinin Log menüsünde bulunmaktadır.

### 9.2. Konuşma Görüntüleyicisi

Gören geliştiriciler ve NVDA'yı görenlere gösteren kişiler için, NVDA'nın söylediği tüm metinleri görmenizi sağlayan hareketli bir ekran mevcuttur.

Konuşma görüntüleyicisini etkinleştirmek için, NVDA menüsündeki araçlar menüsü altında bulunan "Konuşma Görüntüleyicisi" ögesini işaretleyin. Devre dışı bırakmak için bu menü ögesinin işaretini kaldırın.

Konuşma görüntüleyicisi etkinken, konuşulan metinleri göstermek için düzenli bir biçimde güncellenecektir. Ancak, Görüntüleyiciye tıklar veya odaklanırsanız, güncelleme geçici olarak duracak ve böylece mevcut içeriği kopyalama şansınız olacaktır.

### 9.3. Eklenti Yöneticisi

NVDA Araçlar menüsü altında, Eklentileri Yönet ögesini seçerek ulaşacağınız Eklenti Yöneticisi, NVDA için geliştirilmiş eklenti paketlerini kurmanıza ve kaldırmanıza olanak tanır. BU paketler camia tarafından sağlanırlar ve NVDA'nın özelliklerini geliştiren ya da değiştiren kodlar barındırırlar. Hatta extra kabartma ekran ya da sentezleyici için destek sağlayabilirler.

Eklenti yöneticisi, mevcut kullanıcı konfigürasyon dizininde kurulu olan tüm eklentileri listeler. Her bir eklenti için, Paket adı, versiyon ve yazar bilgisi gösterilir, Eklenti Hakkında düğmesine basılarak seçili eklentiye dair daha fazla bilgi alınabilir.

Mevcut eklentileri online olarak inceleyip indirmek için, Eklenti edin düğmesine basın. Bu düğme NVDA Eklenti sayfasını açar. Eğer NVDA sisteminizde kuruluysa, eklenti kurulum sürecini aşağıdaki tarife uyarak doğrudan tarayıcınızda başlatabilirsiniz. Aksi halde, eklenti paketini bilgisayarınıza kaydedip aşağıdaki yönergeyi takip edin.

Daha önce temin ettiğiniz bir eklentiyi kurmak için Eklenti Kur düğmesini kullanın. Bu, bilgisayarınızda ya da bağlı olduğunuz ağda kayıtlı olan bir NVDA eklenti paketini (.nvda-addon dosyası) bulmanız için bir iletişim kutusunu açacaktır. Aç dediğinizde kurulum süreci başlar.

Süreç başladıktan sonra, NVDA bu eklentiyi kurmak istediğinize emin olup olmadığınızı sorar. NVDA eklentilerinin işlevleri sınırlanmadığı için, sistemde kurulu olan NVDA kopyasıyla birlikte çalışan eklentilerin, en azından teoride kişisel bilgilerinize ya da tüm sisteminize ulaşması mümkün olduğundan, yalnızca güvendiğiniz kaynaklardan edindiğiniz eklentileri kurmanız çok önemlidir. Eklenti kurulduktan sonra, etkin olabilmesi için NVDA'nın yeniden başlatılması gerekir. Bu yapılana kadar eklenti durumu kur olarak gösterilir.

Seçili bir eklentiyi silmek için, Kaldır düğmesine basın. NVDA bunu gerçekten yapmak isteyip istemediğinizi soracaktır. Kurarken olduğu gibi, eklentinin tamamen kaldırılması için NVDA yeniden başlatılmalıdır. Bu yapılana kadar, eklenti durumu Kaldır olarak gösterilecektir.

Yönetici, iletişim kutusunu kapatmak için kullanacağınız Kapat düğmesini de içerir. Bir eklenti kurduysanız ya da kaldırdıysanız, NVDA değişikliklerin etkili olması için yeniden başlatmak isteyip istemediğinizi soracaktır.

Önceki sürümlerde NVDA'nın işlevlerini zenginleştiren çeşitli plug-in ya da sürücüleri NVDA konfigürasyon dizininde ilgili klasörlere kopyalayarak kullanmak mümkündü. NVDA 2012.2 versiyonu için de bu tür plug-in ve sürücüleri kullanabilmenize rağmen, manuel olarak kopyaladığınız bu plug-inler NVDA Eklenti Yöneticisi tarafından görüntülenmez. En iyisi, bulabilirseniz bu tür plug-inlerin yeni sisteme uygun olarak hazırlanmış hallerini kurup eski versiyonlarını konfigürasyon dizininden silmenizdir.

### 9.4. Python Konsolu

NVDA menüsündeki araçlar altında bulunan Pithon konsolu, ayıklama, NVDA iç yapısının saptanması ve bir uygulamanın erişilebilirlik hiyerarşisinin saptanması gibi noktalar için yararlı olan bir geliştirme aracıdır. Daha fazla bilgi için lütfen NVDA web sayfasındaki Python Konsolu makalesine bakın.

### 9.5. Pluginleri Yeniden Yükle

Bu öge etkinleştirildiğinde, uygulama modüllerini ve genel pluginleri NVDA'yı yeniden başlatmaya gerek duymadan yeniden yükler, ve bu, geliştiriciler için oldukça yararlıdır.

## 10. Desteklenen Konuşma Sentezleyicileri

Bu bölümde NVDA tarafından desteklenen sentezleyici bilgileri yer almaktadır. NVDA ile kullanılabilecek ticari ve ücretsiz konuşma sentezleyicileri satın alabilmeniz ya da indirebilmeniz için çok daha geniş bir listeyi, bu sayfada bulabilirsiniz http://www.nvda-project.org/wiki/ExtraVoices.

### 10.1. eSpeak

eSpeak sentezleyicisi Doğrudan NVDA içinde gömülüdür ve başka bir sürücü ya da bileşenin yüklenmesini gerektirmez. NVDA varsayılan olarak ESpeak sentezleyicisini kullanarak başlar. Bu sentezleyici NVDA içine gömülü olduğundan, NVDA'yı USB bellek vb medyalar üzerinden başka sistemlerde çalıştırmak için harika bir seçenektir.

ESpeak ile gelen her ses farklı bir dilde konuşmaktadır. ESpeak tarafından desteklenen 43'den fazla dil bulunmaktadır.

Sesin duyuluşunu değiştirebilecek ayrıca bir çok konuşucu da bulunmaktadır.

### 10.2. Microsoft Speech API sürüm 4 (SAPI 4)

SAPI 4, yazılım konuşma sentezleyicileri için Microsoft'un eski bir standardıdır. Bu standartlara uyan birçok sentezleyici şirketlerden veya web sayfalarından satın alınabilir veya ücretsiz olarak indirilebilir. Bu sentezleyicileri NVDA ile kullanırken, Ses Ayarları iletişim kutusundan veya Hızlı Sentezleyici Değiştir) bölümünden erişilebilen) mevcut sesler içinde, sisteminizde bulunan tüm SAPI 4 motorlarının sesleri yer alacaktır.

Eğer yüklü SAPI 4 sesleriniz olduğu halde, sentezleyiciniz NVDA sentezleyici listesinde görünmüyorsa, lütfen SAPI 4.0 runtime binaries ögesini http://activex.microsoft.com/activex/controls/sapi/spchapi.exe adresinden yükleyin.

### 10.3. Microsoft Speech API sürüm 5 (SAPI 5)

SAPI 5, yazılım konuşma sentezleyicileri için bir Microsoft standardıdır. Büyük olasılıkla sisteminizin önceden kurulu bir SAPI 5 sesiyle gelmesine karşın, Birçok SAPI 5 sentezleyicisi şirketlerden satın alınabilir veya ücretsiz olarak çeşitli web sayfalarından indirilebilir. Bu sentezleyicileri NVDA ile kullanırken, Ses Ayarları iletişim kutusundan veya Hızlı Sentezleyici Değiştir) bölümünden erişilebilen) mevcut sesler içinde, sisteminizde bulunan tüm SAPI 5 motorlarının sesleri yer alacaktır.

### 10.4. Microsoft Konuşma Platformu (Microsoft Speech Platform)

Microsoft Konuşma Platformu normalde sunucu tabanlı konuşma uygulamaları geliştirilmesinde kullanılan bir çok dili destekleyen sesler sağlamaktadır. Bu sesler NVDA tarafından da kullanılabilmektedir.

Bu sesleri kullanabilmek için iki bileşeni indirip kurmanız gerekmektedir:

- Microsoft Speech Platform - Server Runtime (Version 11), x86: http://www.microsoft.com/download/en/details.aspx?id=27225
- Microsoft Speech Platform - Server Runtime Languages (Version 11): http://www.microsoft.com/download/en/details.aspx?id=27224
- Bu sayfa, konuşma tanıma ve konuşma sentezlemeyle ilgili birçok dosyayı içermektedir. İstediğiniz dil ve seslerle ilgili konuşma sentezleme (TTS) verilerini içeren dosyaları seçin. Örneğin, MSSpeech_TTS_en-US_ZiraPro.msi adlı dosya, ABD İngilizcesi konuşan bir sestir. -

### 10.5. Audiologic Tts3

Bu, italyanca diline özel ücretli bir konuşma sentezleyicisidir. NVDA ile kullanılabilmesi için, sentezleyicinin bilgisayarınızda yüklü olması gerekir. Daha fazla bilgi için, lütfen Audiologic web sayfasını www.audiologic.it adresinden ziyaret edin.

Bu sentezleyici kodlama işlevini desteklemez.

### 10.6. Newfon

Newfon, Sergey Shishmintzev tarafından üretilen, rusça ve Ukraynacayı destekleyen ücretsiz bir sentezleyicidir. Bu sentezleyiciyi indirmek için lütfen Rusça NVDA sayfasını ziyaret edin. http://ru.nvda-community.org/?page_id=10

Bu sentezleyici kodlama işlevini desteklemez.

### 10.7. NVDA İçin Nuance Vocalizer

Nuance Vocalizer Nuance Communications Inc. tarafından geliştirilen ticari ve yüksek kalitede bir konuşma sentezleyicidir ve Tiflotecnia, Lda. tarafından NVDA için paketlenmiştir. İçinde 50'nin üzerinde ses seçeneği bulunmaktadır ve 30'dan fazla dil desteklenmektedir. Tüm seentezleyici bileşenleri ve ses seçenekleri eklenti paketleri olarak oluşturulmuştur ve NVDA taşınabilir kopyalarıyla kullanılabilmektedir.

Daha fazla bilgi için, web sitesini ziyaret edebilirsiniz www.nvda-vocalizer.com. Bu ürünün satışının belli bir yüzdesi NVDA'nın geliştirilmesi için NV Access firmasına bağışlanmaktadır.

## 11. Desteklenen braille ekranlar

Bu bölümde NVDA tarafından desteklenen braille ekran bilgileri yer almaktadır.

### 11.1. Freedom Scientific Focus/PAC Mate Serisi

USB veya bluetooth ile bağlandıklarında, Freedom Scientific tarafından üretilen tüm Focus ve PAC Mate ekranlar desteklenmektedir. Freedom Scientific Braille Ekran sürücülerinin sisteminizde yüklü olması gerekecektir. Eğer henüz bu sürücüler elinizde yoksa, bunları http://www.freedomscientific.com/downloads/focus-40-blue/focus-40-blue-downloads.asp . adresinden edinebilirsiniz. Bu sayfada Yalnızca Focus 40 Blue sürücülerinden bahsedilmesine karşın, bu sürücüler tüm Freedom Scientific ekranlarını desteklemektedir. Sisteminiz 64 bit Windows ise ve sürücüler başka bir ekran okuyucu tarafından yüklenmiş olsa bile, NVDA'nın ihtiyaç duyduğu dosyalar yüklenmiş olmayabileceği için muhtemelen bu bağlantıdaki sürücüleri ayrıca yüklemeniz gerekecektir..

Varsayılan olarak, NVDA bu ekranları otomatik olarak bulup USB ya da bluetooth ile bağlanabilir. Öte yandan, ekranla ilgili ayarları yaparken, "USB" ya da "Bluetooth" portlarını seçerek bağlantı tipine kendiniz karar verebilirsiniz. Bu, örneğin ekranınıza bluetooth ile bağlanıp aynı zamanda USB üzerinden de cihazı şarj etmeye devam etmek istemeniz durumunda faydalı olabilir.

Aşağıda bu ekranla kullanılabilecek tuş kombinasyonları yer almaktadır. Lütfen bu tuşların nerede bulunacağıyla ilgili Braille ekran yardım belgelerine bakın.

Ad | Kısayol tuşu
--- | ---
Scroll braille display back | topRouting1 (first cell on display)
Scroll braille display forward | topRouting20/40/80 (last cell on display)
Scroll braille display back | leftAdvanceBar
Scroll braille display forward | rightAdvanceBar
Toggle braille tethered to | leftGDFButton+rightGDFButton
sol tekerlek hareketini açıp kapama | Sol tekerleğe basma
Sol tekerlek hareketini kullanarak geri gitme | Sol tekerlek yukarı
Sol tekerlek hareketini kullanarak ileri gitme | Sol tekerlek aşağı
sağ tekerlek hareketini açıp kapama | Sağ tekerleğe basma
Sağ tekerlek hareketini kullanarak geri gitme | Sağ tekerlek yukarı
Sağ tekerlek hareketini kullanarak ileri gitme | Sağ tekerlek aşağı
imleci parmağın üzerinde bulunduğu Braille hücresine taşıma | hücre üzerindeki braille iğnesi
backspace key | dot7
enter key | dot8
shift+tab key | brailleSpaceBar+dot1+dot2
tab key | brailleSpaceBar+dot4+dot5
upArrow key | brailleSpaceBar+dot1
downArrow key | brailleSpaceBar+dot4
control+leftArrow key | brailleSpaceBar+dot2
control+rightArrow key | brailleSpaceBar+dot5
leftArrow | brailleSpaceBar+dot3
rightArrow key | brailleSpaceBar+dot6
home key | brailleSpaceBar+dot1+dot3
end key | brailleSpaceBar+dot4+dot6
control+home key | brailleSpaceBar+dot1+dot2+dot3
control+end key | brailleSpaceBar+dot4+dot5+dot6
alt key | brailleSpaceBar+dot1+dot3+dot4
alt+tab key | brailleSpaceBar+dot2+dot3+dot4+dot5
escape key | brailleSpaceBar+dot1+dot5
windows key | brailleSpaceBar+dot2+dot4+dot5+dot6
space key | brailleSpaceBar
windows+d key (minimize all applications) | brailleSpaceBar+dot1+dot2+dot3+dot4+dot5+dot6
Report Current Line | brailleSpaceBar+dot1+dot4
NVDA menu | brailleSpaceBar+dot1+dot3+dot4+dot5

For newer Focus models that contain rocker bar keys (focus 40, focus 80 and focus blue):

Name | Key
--- | ---
Move braille display to previous line | leftRockerBarUp, rightRockerBarUp
Move braille display to next line | leftRockerBarDown, rightRockerBarDown

For Focus 80 only:

Name | Key
--- | ---
Scroll braille display back | leftBumperBarUp, rightBumperBarUp
Scroll braille display forward | leftBumperBarDown, rightBumperBarDown

### 11.2. Optelec ALVA BC640/680

USB veya bluetooth ile bağlandıklarında, Optelec tarafından üretilen ALVA BC640 ve BC680 ekranlarının her ikisi de desteklenmektedir. Bu ekranları kullanmak için belirli bir sürücüye gereksiniminiz bulunmamaktadır. Yalnızca ekranı takın ve kullanmak için NVDA'yı ayarlayın.

Bu ekranların üzerinde braille klavye olmasının yanında, braille metin çevirisi de bu ekranlar tarafından yapılır. Dolayısıyla, NVDA'nın braille girdi tablo ayarı bu ekranları etkilemez.

Aşağıda bu ekranla kullanılabilecek tuş kombinasyonları yer almaktadır. Lütfen bu tuşların nerede bulunacağıyla ilgili Braille ekran yardım belgelerine bakın.

Ad | Kısayol Tuşu
--- | ---
Braille ekranı geri kaydır back | t1
Braille ekran önceki satır | t2
Braille ekran sonraki satır | t4
Braille ekranı ileri kaydır | t5
Odağı braille konumuna taşı | routing
shift+tab tuşu | sp1
alt tuşu | sp2
esc tuşu | sp3
tab tuşu | sp4
Yukarı ok tuşu | spUp
Aşağı ok tuşu | spDown
Sol ok tuşu | spLeft
Sağ ok tuşu | spRight
enter tuşu | spEnter
NVDA Menüsü | sp1+sp3
windows+d tuşu (Tüm uygulamaları küçült) | sp1+sp4
windows tuşu | sp2+sp3
alt+tab tuşu | sp2+sp4

### 11.3. Handy Tech Displays

NVDA USB veya bluetooth ile bağlandıklarında Handy Tech tarafından üretilen tüm ekranları desteklemektedir. Bazı daha eski USB ekranlar için Handy Tech sürücülerini sisteminize yüklemeniz gerekecektir.

Braille girişi henüz desteklenmemektedir.

Aşağıda bu ekranla kullanılabilecek tuş kombinasyonları yer almaktadır. Lütfen bu tuşların nerede bulunacağıyla ilgili Braille ekran yardım belgelerine bakın.

Ad | Kısayol tuşu
--- | ---
Braille ekranı geri kaydırma | Sol, Yukarı
Braille ekranı ileri kaydırma | Sağ, Aşağı
Braille ekranı önceki satıra götürme | b4
Braille ekranı sonraki satıra götürme | b5
imleci parmağın üzerinde bulunduğu Braille hücresine taşıma | hücre üzerindeki braille iğnesi
Şift+tab tuşu | eskeyp tuşu
alt tuşu | b2+b4+b5
eskeyp tuşu | b4+b6
tab tuşu | enter
enter tuşu | eskeyp+enter
Yukarı yön tuşu | solBoşluk
Aşağı yön tuşu | sağBoşluk
NVDA Menüsü | b2+b4+b5+b6
Handy Tech ayarları | b4+b8

### 11.4. MDV Lilli

MDV tarafından üretilen Lilli braille ekranı desteklenmektedir. Bu ekranı kullanmak için belirli bir sürücüye gereksiniminiz bulunmamaktadır. Yalnızca ekranı takın ve kullanmak için NVDA'yı ayarlayın.

Aşağıda bu ekranla kullanılabilecek tuş kombinasyonları yer almaktadır. Lütfen bu tuşların nerede bulunacağıyla ilgili Braille ekran yardım belgelerine bakın.

Ad | Kısayol tuşu
--- | ---
Braille ekranı geri kaydır | LF
Braille ekranı ileri kaydır | RG
Braille ekran önceki satır | UP
Braille ekran sonraki satır | DN
Odağı braille konumuna taşı | route
shift+tab tuşu | SLF
tab tuşu | SRG
alt+tab tuşu | SDN
alt+shift+tab tuşu | SUP

### 11.5. Baum/Humanware/APH Braille Ekranlar

Birçok Baum, HumanWare and APH ekran USB veya Bluetooth ile bağlandıklarında desteklenmektedir. Bunlardan bazıları şunlardır:

- Baum: SuperVario, PocketVario
- HumanWare: Brailliant, BrailleConnect
- APH: Refreshabraille

henüz test edilmemelerine karşın, Baum tarafından desteklenen başka ekranlar da NVDA ile çalışabilir.

Eğer USB ile bağlanılıyorsa, öncelikle üretici tarafından sağlanan sürücüyü yüklemeniz gerekmektedir. APH Refreshabraille için USB modu serial olarak ayarlanmalıdır.

Aşağıda bu ekranla kullanılabilecek tuş kombinasyonları yer almaktadır. Lütfen bu tuşların nerede bulunacağıyla ilgili Braille ekran yardım belgelerine bakın.

Ad | Kısayol tuşu
--- | ---
Braille ekranı geri kaydırma | d2
Braille ekranı ileri kaydırma | d5
Braille ekranı önceki satıra götürme | d1
Braille ekranı sonraki satıra götürme | d3
imleci parmağın üzerinde bulunduğu Braille hücresine taşıma | hücre üzerindeki braille iğnesi

Kumanda kolu olan ekranlar için:

Ad | Kısayol tuşu
--- | ---
Yukarı Yön Tuşu | yukarı
Aşağı Yön Tuşu | aşağı
sol Yön Tuşu | sol
sağ Yön Tuşu | sağ
Enter tuşu | seç

### 11.6. hedo ProfiLine USB

Hedo ProfiLine USB, hedo Reha-Technik desteklenmektedir. Öncelikle üretici tarafından sağlanan USB sürücülerini kurmalısınız.

Aşağıda braille ekranı NVDA ile hangi tuşlarla kullanabileceğinizi bulabilirsiniz. Tuşların yeri ve tarifi için Braille ekranın dokümantasyonunu inceleyin.

Ad | Kısayol tuşu
--- | ---
Braille geri kaydır | K1
Braille ileri kaydır | K3
Braille Önceki satır | B2
Braille Sonraki satır | B5
Braille konumuna taşı | routing
braille imlecin neyi takip edeceğini değiştir | K2
Hepsini oku | B6

### 11.7. hedo MobilLine USB

hedo MobilLine USB, hedo Reha-Technik desteklenmektedir. Öncelikle üretici tarafından sağlanan USB sürücülerini kurmalısınız.

Aşağıda braille ekranı NVDA ile hangi tuşlarla kullanabileceğinizi bulabilirsiniz. Tuşların yeri ve tarifi için Braille ekranın dokümantasyonunu inceleyin.

Ad | Kısayol tuşu
--- | ---
Braille geri kaydır | K1
Braille ileri kaydır | K3
Braille Önceki satır | B2
Braille Sonraki satır | B5
Braille konumuna taşı | routing
braille imlecin neyi takip edeceğini değiştir | K2
Hepsini oku | B6

### 11.8. HumanWare Brailliant BI/B Serisi

Brailliant BI ve B serisi braille ekranlar, HumanWare, BI 32, BI 40 ve B 80 dahil, USB ya da bluetooth ile bağlandığında desteklenmektedir. USB bağlantısını kullanıyorsanız, öncelikle üretici tarafından sağlanan USB sürücülerini kurmalısınız.

Aşağıda braille ekranı NVDA ile hangi tuşlarla kullanabileceğinizi bulabilirsiniz. Tuşların yeri ve tarifi için Braille ekranın dokümantasyonunu inceleyin.

Ad | Kısayol tuşu
--- | ---
Braille ekranı geri kaydır | sol
Braille ekranı İLERİ kaydır | SAĞ
braille ekranı önceki satıra taşı | yukarı
braille ekranı sonraki satıra taşı | aşağı
İmleci braille konumuna taşı | routing
Braille'in takip ettiği imleci değiştir | up+down
yukarı yön tuşu | space+dot1
aşağı yön tuşu | space+dot4
sol yön tuşu | space+dot3
sağ yön tuşu | space+dot6
NVDA Menüsü | c1+c3+c4+c5 (command n)
shift+tab tuşu | space+dot1+dot3
tab tuşu | space+dot4+dot6
alt tuşu | space+dot1+dot3+dot4 (space+m)
escape tuşu | space+dot1+dot5 (space+e)
enter tuşu | dot8
windows+d tuşu (tüm uygulamaları küçült) | c1+c4+c5 (command d)
windows tuşu | space+dot3+dot4
alt+tab tuşu | space+dot2+dot3+dot4+dot5 (space+t)
Hepsini oku | c1+c2+c3+c4+c5+c6

### 11.9. HIMS Braille Sense/Braille EDGE Series

NVDA USB ya da bluetooth ile bağlandıklarında Hims tarafından üretilen Braille Sense ve Braille EDGE ekranlarını destekler. USB üzerinden bağlıyorsanız, sisteminize HIMS tarafından dağıtılan USB sürücülerini kurmanız gerekir.

Aşağıda braille ekranı NVDA ile hangi tuşlarla kullanabileceğinizi bulabilirsiniz. Tuşların yeri ve tarifi için Braille ekranın dokümantasyonunu inceleyin.

Ad | Kısayol tuşu
--- | ---
Scroll braille display back | left side scroll down
Scroll braille display forward | right side scroll down
Move braille display to previous line | left side scroll up
Move braille display to next line | right side scroll up
Route to braille cell | routing
shift+tab key | dot1+dot2+space
alt key | dot1+dot3+dot4+Space
escape key | dot1+dot5+Space
tab key | dot4+dot5+Space
enter key | dot8
backspace key | dot7
upArrow key | dot1+Space
downArrow key | dot4+Space
capsLock | dot1+dot3+dot6+space
shift+alt+tab key | advance2+advance3+advance1
alt+tab key | advance2+advance3
end key | dot4+dot6+space
Control+end key | dot4+dot5+dot6+space
home key | dot1+dot3+space
control+home key | dot1+dot2+dot3+space
leftArrow key | dot3+space
control+shift+leftArrow key | dot2+dot8+space+advance1
control+leftArrow key | dot2+space
shift+alt+leftArrow key | dot2+dot7+advance1
alt+leftArrow key | dot2+dot7
rightArrow key | dot6+space
control+shift+rightArrow key | dot5+dot8+space+advance1
control+rightArrow key | dot5+space
shift+alt+rightArrow key | dot5+dot7+advance1
alt+rightArrow key | dot5+dot7
pageUp key | dot1+dot2+dot6+space
control+pageUp key | dot1+dot2+dot6+dot8+space
control+shift+upArrow key | dot2+dot3+dot8+space+advance1
control+upArrow key | dot2+dot3+space
shift+alt+upArrow key | dot2+dot3+dot7+advance1
alt+upArrow key | dot2+dot3+dot7
shift+upArrow key | left side scroll down + space
pageDown key | dot3+dot4+dot5+space
control+pagedown key | dot3+dot4+dot5+dot8+space
control+shift+downArrow key | dot5+dot6+dot8+space+advance1
control+downArrow key | dot5+dot6+space
shift+alt+downArrow key | dot5+dot6+dot7+advance1
alt+downArrow key | dot5+dot6+dot7
shift+downArrow key | right side scroll down + space
delete key | dot1+dot3+dot5+space
f1 key | dot1+dot2+dot5+space
f3 key | dot1+dot2+dot4+dot8
f4 key | dot7+advance3
windows+b key | dot1+dot2+advance1
windows+d key | dot1+dot4+dot5+advance1

### 11.10. HIMS SyncBraille

NVDA Hims tarafından üretilen SyncBraille ekranını destekler. Sisteminize HIMS tarafından dağıtılan USB sürücülerini kurmanız gerekir.

Aşağıda braille ekranı NVDA ile hangi tuşlarla kullanabileceğinizi bulabilirsiniz. Tuşların yeri ve tarifi için Braille ekranın dokümantasyonunu inceleyin.

Ad | Kısayol tuşu
--- | ---
Scroll braille display back | left side scroll down
Scroll braille display forward | right side scroll down
Route to braille cell | routing

### 11.11. Seika Braille Displays

Nippon Telesoft tarafından üretilen Seika Versiyon 3, 4 ve 5 (40 hücreli) ve Seika80 (80 hücreli) braille ekranlar desteklenmektedir. http://www.seika-braille.com/ adresinde bu ekranlar hakkında daha fazla bilgi bulabilirsiniz. Önce üretici tarafından sağlanan USB sürücülerini kurmalısınız.

Aşağıda braille ekranı NVDA ile hangi tuşlarla kullanabileceğinizi bulabilirsiniz. Tuşların yeri ve tarifi için Braille ekranın dokümantasyonunu inceleyin.

Ad | Kısayol tuşu
--- | ---
Scroll braille display back | left
Scroll braille display forward | right
Move braille display to previous line | b3
Move braille display to next line | b4
Toggle braille tethered to | b5
Say all | b6
tab | b1
shift+tab | b2
alt+tab | b1+b2
NVDA Menu | left+right
Route to braille cell | routing

### 11.12. Papenmeier BRAILLEX Yeni Modelleri

Aşağıdaki Braille ekranlar desteklenmektedir:

- BRAILLEX EL 40c, EL 80c, EL 20c, EL 60c (USB)
- BRAILLEX EL 40s, EL 80s, EL 2d80s, EL 70s, EL 66s (USB)
- BRAILLEX Trio (USB and bluetooth)

If BrxCom is installed, NVDA will use BrxCom. BrxCom is a tool that allows you to use the Braille input independently from a screen reader. A new version of BrxCom which works with NVDA will be released by Papenmeier soon. However, braille input is possible with the Trio device without BrxCom.

Most devices have an Easy Access Bar (EAB) that allows intuitive and fast operation. The EAB can be moved in four directions where generally each direction has two switches. The c-series is the only exception to this rule.

The c-series and some other displays have two routing rows whereby the upper row is used to report formatting information. Holding one of the upper routing keys and pressing the EAB on c-series devices emulates the second switch state. Pressing and holding the up, down, right and left keys (or EAB) causes the corresponding action to be repeated.

Generally, the following keys are available on these braille displays:

Name | Key
--- | ---
l1 | Left front key
l2 | Left rear key
r1 | Right front key
r2 | Right rear key
up | 1 Step up
up2 | 2 Steps up
left | 1 Step left
left2 | 2 Steps left
right | 1 Step right
right2 | 2 Steps right
dn | 1 Step down
dn2 | 2 Steps down

Following are the Papenmeier command assignments for NVDA:

Name | Key
--- | ---
Scroll braille display back | left
Scroll braille display forward | right
Move braille display to previous line | up
Move braille display to next line | dn
Route to braille cell | routing
Report current character in review | l1
Activate current navigator object | l2
Move to flat review/focus | r1
Report title | l1+up
Report Status Bar | l2+down
Move to containing object | up2
Move to first contained object | dn2
Move to previous object | left2
Move to next object | right2
Report text formatting | upper routing row

The Trio model has four additional keys which are in front of the braille keyboard. These are (ordered from left to right):

- left thumb key (lt)
- space
- space
- right thumb key (rt)

Currently, the right thumb key is not in use. The inner keys are both mapped to space.

Name | Key
--- | ---
backspace key | dot 7
enter key | dot 8
escape key | space with dot 7
upArrow key | space with dot 2
leftArrow key | space with dot 1
rightArrow key | space with dot 4
downArrow | space with dot 5
control key | lt+dot2
alt key | lt+dot3
control+escape key | space with dot 1 2 3 4 5 6
tab key | space with dot 3 7

### 11.13. Papenmeier Braille BRAILLEX Older Models

The following Braille displays are supported:

- BRAILLEX EL 80, EL 2D-80, EL 40 P
- BRAILLEX Tiny, 2D Screen

Note that these displays can only be connected via a serial port. Therefore, you should select the port to which the display is connected after you have choosen this driver in the Braille Settings dialogue.

Some of these devices have an Easy Access Bar (EAB) that allows intuitive and fast operation. The EAB can be moved in four directions where generally each direction has two switches. Pressing and holding the up, down, right and left keys (or EAB) causes the corresponding action to be repeated. Older devices do not have an EAB; front keys are used instead.

Generally, the following keys are available on braille displays:

Name | Key
--- | ---
l1 | Left front key
l2 | Left rear key
r1 | Right front key
r2 | Right rear key
up | 1 Step up
up2 | 2 Steps up
left | 1 Step left
left2 | 2 Steps left
right | 1 Step right
right2 | 2 Steps right
dn | 1 Step down
dn2 | 2 Steps down

Following are the Papenmeier command assignments for NVDA:

Devices with EAB:

Name | Key
--- | ---
Scroll braille display back | left
Scroll braille display forward | right
Move braille display to previous line | up
Move braille display to next line | dn
Route to braille cell | routing
Report current character in review | l1
Activate current navigator object | l2
Move to flat review / focus | r1
Report title | l1up
Report Status Bar | l2down
Move to containing object | up2
Move to first contained object | dn2
Move to next object | right2
Move to previous object | left2
Report text formatting | Upper routing strip

BRAILLEX Tiny:

Name | Key
--- | ---
Report current character in review | l1
Activate current navigator object | l2
Scroll braille display back | left
Scroll braille display forward | right
Move braille display to previous line | up
Move braille display to next line | dn
Toggle braille tethered to | r2
Move to flat review / focus | r1
Move to containing object | r1+up
Move to first contained object | r1+dn
Move to previous object | r1+left
Move to next object | r1+right
Report text formatting | reportf

BRAILLEX 2D Screen:

Name | Key
--- | ---
Report current character in review | l1
Activate current navigator object | l2
Toggle braille tethered to | r2
Report text formatting | reportf
Move braille display to previous line | up
Scroll braille display back | left
Move to flat review / focus | r1
Scroll braille display forward | right
Move braille display to next line | dn
Move to next object | left2
Move to containing object | up2
Move to first contained object | dn2
Move to previous object | right2

### 11.14. HumanWare BrailleNote

NVDA supports the BrailleNote notetakers from Humanware when acting as a display terminal for a screen reader. The following models are supported:

- BrailleNote Classic (serial connection only)
- BrailleNote PK (Serial and bluetooth connections)
- BrailleNote MPower (Serial and bluetooth connections)
- BrailleNote Apex (USB and Bluetooth connections)

If your device supports more than one type of connection, when connecting your BrailleNote to NVDA, you must set the braille terminal port in braille terminal options. Please check the BrailleNote manual for details. In NVDA, you may also need to set the port in the Braille Settings dialog. If you are connecting via USB or bluetooth, you can set the port to "Automatic", "USB" or "Bluetooth", depending on the available choices. If connecting using a legacy serial port (or a USB to serial converter) or if none of the previous options appear, you must explicitly choose the communication port to be used from the list of hardware ports.

Before connecting your BrailleNote Apex using its USB client interface, you must install the drivers provided by HumanWare.

Following are the BrailleNote command assignments for NVDA. Please check your BrailleNote's documentation to find where these keys are located.

Name | Key
--- | ---
Scroll braille display back | back
Scroll braille display forward | advance
Move braille display to previous line | previous
Move braille display to next line | next
Route to braille cell | routing
Toggle braille tethered to | previous+next
Up arrow key | space+dot1
Down arrow key | space+dot4
Left Arrow key | space+dot3
Right arrow key | space+dot6
Page up key | space+dot1+dot3
Page down key | space+dot4+dot6
Home key | space+dot1+dot2
End key | space+dot4+dot5
Control+home keys | space+dot1+dot2+dot3
Control+end keys | space+dot4+dot5+dot6
Space key | space
Enter key | space+dot8
Backspace key | space+dot7
Tab key | space+dot2+dot3+dot4+dot5 (space+t)
Shift+tab keys | space+dot1+dot2+dot5+dot6
Windows key | space+dot2+dot4+dot5+dot6 (space+w)
Alt key | space+dot1+dot3+dot4 (space+m)
Toggle input help | space+dot2+dot3+dot6 (space+lower h)

### 11.15. BRLTTY

BRLTTY çok daha fazla farklı braille ekranı destekleyebilmek için kullanılan ayrı bir programdır. bunu kullanabilmek için,BRLTTY for Windows programını yüklemeniz gerekecektir. En son kurulum sürümünü indirip kurmalısınız. bunun adı şu biçimde olabilir: brltty-win-4.2-2.exe. Ekranı ve kullanılacak portu ayarlarken, özellikle USB sürücüleri kullanıyorsanız ve elinizde üreticilerin sürücüleri varsa, yönergeleri yakından takip ettiğinizden emin olun.

Kabartma klavyesi bulunan ekranlar için, BRLTTY şuanda braille girişini kendisi yönetmektedir. Dolayısıyla, NVDA'nın braille girdi tablosu ayarı bu ekranları etkilemez.

Aşağıda NVDA için BRLTTY tuş komutları bulunmaktadır. Lütfen BRLTTY tuş tabloları yardımına BRLTTY komutlarının braille ekran kontrollerinde nasıl konumlandığı hakkında daha fazla bilgi almak için bakın.

Ad | BRLTTY komutu
--- | ---
Braille ekranı geri kaydırma | fwinlt (bir pencere sola git)
Braille ekranı ileri kaydırma | fwinrt (bir pencere sağa git)
Braille ekranı önceki satıra götürme | lnup (bir satır yukarı git)
Braille ekranı sonraki satıra götürme | lndn (bir satır aşağı git)
imleci parmağın üzerinde bulunduğu Braille hücresine taşıma | route (imleci karektere götür)

## 12. İleri Düzey Konular

### 12.1. Noktalama/imla Seslendirmesiyle İlgili İleri Düzey Ayarlamalar

Noktalama ya da başka işaretlerin nasıl seslendirileceğiyle ilgili Noktalama/imla sözlüğü iletişim kutusunu kullanarak değiştirebileceğinizden daha fazla ayarlama da yapmanız mümkündür. Örneğin, Bir işaretin (ona rastlandığında bir süre duraksanması ya da tonlamanın değiştirilmesi için) sentezleyiciye gönderilmesini sağlayabilirsiniz ve sözlükte bulunmayan yeni işaretler ekleyebilirsiniz.

Bunun için, NVDA kullanıcı konfigürasyon dizininde bulunan imla sözlük dosyasını düzenlemeniz gerekmektedir. Dosya symbols-xx.dic adını taşır; xx dil kodu yerine kullanılmıştır. Bu dosyanın nasıl düzenlenmesi gerektiği, NVDA web sayfasındaki geliştirme (Development) bölümünden ulaşabileceğiniz, NVDA geliştirme Rehberinin İmla Seslendirme bölümünde anlatılmaktadır. Öte yandan, kullanıcıların karmaşık semboller için giriş yapabilmesi olanaklı değildir.

## 13. Daha Detaylı Bilgi

NVDA ile ilgili daha fazla bilgiye veya yardıma ihtiyaç duyarsanız, http://www.nvaccess.org/ adresini ziyaret edebilirsiniz. Burada, ek belgeleri, ve teknik destek ile açık kaynak kodlarını bulabilirsiniz. Bu sayfa ayrıca NVDA geliştirmesiyle ilgili olarak bilgi ve kaynaklar da sağlamaktadır.